2004
Volume 29, Issue 2
  • ISSN: 0778-8304
  • E-ISSN: 2665-9484

Abstract

Abstract

This article examines the revival of female Franciscan religious communities in the nineteenth-century as a platform for analyzing the mechanisms and networks behind the restoration and renewal of female convent life in Belgium. The analysis is conducted from a threefold perspective: the specific role of male and female protagonists, the struggle with old and new identities, and the material backgrounds of the revival. The diverse landscape of old and new, contemplative and apostolic, and urban and rural Franciscan convents and congregations offers an interesting platform for research. The interaction between secular clergy, lay and religious women and the male Friars Minor is examined within the context of changing political regimes, social changes, religious revival and diocesan centralization. Mechanisms of material recovery and the (re-)constructions of gendered, canonical and religious identities are used as a framework for evaluating the importance of old and new models and examining to what extent this nineteenth-century history was a genuine Franciscan revival.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/TRA2020.2.001.SUEN
2020-12-01
2021-06-21
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/07788304/29/2/01_TRA2020.2.001.SUEN.html?itemId=/content/journals/10.5117/TRA2020.2.001.SUEN&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Leuven
    Leuven, KADOC Documentation and Research Centre on Religion Culture and Society (KADOC)
  2. Archives of the Capuchins
    Archives of the Capuchins
  3. Archives of the Capuchin Sisters of Bruges
    Archives of the Capuchin Sisters of Bruges
  4. Archives of the Friars Minor of the Belgian Province
    Archives of the Friars Minor of the Belgian Province
  5. Archives of the Grey Sisters of Aarschot
    Archives of the Grey Sisters of Aarschot
  6. Archives of the Poor Clares of Lier
    Archives of the Poor Clares of Lier
  7. Archives of the Poor Clares of Bruges
    Archives of the Poor Clares of Bruges
  8. Archives of the Poor Clares of Eeklo
    Archives of the Poor Clares of Eeklo
  9. Archives of the Poor Clares of Kortrijk
    Archives of the Poor Clares of Kortrijk
  10. Archives of the Poor Clares of Leuven
    Archives of the Poor Clares of Leuven
  11. Archives of the Poor Clares of Roeselare
    Archives of the Poor Clares of Roeselare
  12. AbbéX, Marie immaculée. L’ordre de l’Immaculée Conception en Belgique. Brussels, 1904.
  13. Art, Jan, ‘Socio-religieuze achtergronden van de twist tussen seculiere en reguliere clerus rond 1850, Bulletin de l’Institut Historique Belge de Rome, 43(1973), 663-691.
    [Google Scholar]
  14. Art, Jan, Kerkelijke structuur en pastorale werking het bisdom Gent tussen 1830 en 1914. Kortrijk, 1977.
  15. Balthasar, Nicolas.Une fleur franciscaine: vie de mère Elisabeth, fondatrice des sœurs franciscaines de Scailmont-Manage. Leuven, 1921.
  16. Boudens, Robrecht, ‘De vrouwelijke religieuzen’, in: MichelCloet (ed.), Het bisdom Gent (1559-1991). Vier eeuwen geschiedenis (Ghent, 1991), 403-412.
    [Google Scholar]
  17. Brusselaers, Mark, 150 jaar Minderbroeders Konventuelen te Halle. 1842-1992. Halle, 1993.
  18. Carnier, Marc, De communauteiten van tertiarissen van Sint-Franciscus: monasticon. 1: De grauwzusters. Brussels, 2002.
  19. Carnier, Marc, De Vlaamse Kapucinessen of Monialen van de boetvaardigheid van de Derde Orde van Sint-Franciscus: monasticon. Brussels, 2000.
  20. Carnier, Marc, Dochters van stilte: monialen van de Tweede orde van Sint-Franciscus. Brussels, 1999.
  21. Clarissen in Groot Leuven: een kort overzicht. Kessel-Lo, 1999.
  22. Cocle, Jan, 300 jaar Grauwzusters-Franciscanessen te Roeselare. Langemark, 1977.
  23. Collin, Ludo and LucDe Both, 150 jaar Sint-Barbaraklooster te Zottegem, 1837-1987. Zottegem, 1988.
    [Google Scholar]
  24. Debacker, Hilde, Het Arme Clarenklooster te Mechelen vanaf 1500 tot de opheffing in 1966. Unpublished master thesis, KU Leuven, 1977.
  25. Deneckere, Gita, Geuzengeweld: antiklerikaal straatrumoer in de politieke geschiedenis van België, 1831-1914. Brussels, 1998.
  26. De Wolf, Koenraad, Grauwzusters-Penitenten Velzeke, Grotenberge, Evergem: acht eeuwen geschiedenis: kloostergemeenschap, ziekenzorg, onderwijs, kunstpatrimonium. Velzeke, 1994.
  27. De Zusters Arme Klaren te Roeselare, 1867-1967. S.l., 1967.
  28. Dijck, Maarten Van (e.a.) (eds.), The economics of Providence: management, finances and patrimony of religious orders and congregations in Europe, 1773-c1930. Leuven, 2012.
  29. Eijt, José, Religieuze vrouwen: bruid, moeder, zuster: geschiedenis van twee Nederlandse zustercongregaties, 1820-1940. Hilversum, 1995.
  30. Eijt, José, We waren er altijd: zusters in zorg en verpleging: Franciscanessen van de H. Elisabeth, 1880-2008. Breda, 2009.
  31. Geivers, Rik, Zes eeuwen Besloten Hof en de Zusters Franciscanessen van Sint-Jozefdal Herentals. Kasterlee, 1986.
  32. Goyens, Jérôme, Le monastère des sœurs grises à Wervicq: chronologie et nécrologie. Paris, 1925.
  33. Heijst, Annelies van, MarjetDerks and MaritMonteiro, Ex caritate: kloosterleven, apostolaat en liefdewerken van actieve vrouwelijke religieuzen in Nederland in de 19e en 20e eeuw. Hilversum, 2010.
    [Google Scholar]
  34. Herpelinck, Roos, De Grauwzusters van Lo, 1493-1993. Langemark, 1993.
  35. Hildebrand (P.)
    Hildebrand (P.), Les Capucins en Belgique et au Nord de la France: synthèse historique illustrée. Antwerp, 1957.
  36. Hildebrand (P.)
    Hildebrand (P.), De Kapucijnen in de Nederlanden en het prinsbisdom Luik. X. Einde en nieuw begin. Antwerp, 1956.
  37. Hove, Erik Van (e.a.) (eds.) Van Mariadal tot MPI Oosterlo: Hoe een pensionaat uitgroeide tot een netwerk van zorg en onderwijs voor personen met een verstandelijke handicap. Geel, 2012.
  38. Hulle, Marc Van, 100 jaar Arme Klaren in Eeklo (1893-1993): jublieumboek n.a.v. een eeuw Klarissenleven in Eeklo en het achtste eeuwfeest van de H. Klara. Eeklo, 1993.
  39. In de voetsporen van Sint-Franciscus
    In de voetsporen van Sint-Franciscus, Strijtem-Borchtlombeek, 1930-1990: een kleine kroniek van het Sint-Franciscusinstituut en een hoopvolle blik op de toekomst. Roosdaal, 1990.
  40. Kerckhoven, Marcel Van, De Arme Klaren-Koletienen te Geraardsbergen. S.l., 1978.
  41. Kok, Harry De, 100 jaar Clarissen te Turnhout, 1875-1975. Turnhout, 1975.
  42. Kok, J.A. de, Acht eeuwen minderbroeders in Nederland: een oriëntatie. Hilversum, 2007.
  43. Koppen, Jimmy, De Kloosterkwestie. Liberale visies op religieuze instituten, onderwijs en zorg in België, 1830-1921. Unpublished PhD-dissertation, Vrije UniversiteitBrussel, 2017.
  44. Laenen, Joseph, Étude sur la suppression des couvents par l’empereur Joseph II dans les Pays-Bas autrichiens et plus spécialement dans le Brabant (1783-1794). Antwerp, 1905.
  45. Lamberts, Emiel, Kerk en liberalisme in het bisdom Gent (1821-1857): bijdrage tot de studie van het liberaal-katholicisme en het ultramontanisme. Leuven, 1972.
  46. Langlois, Claude, Le catholicisme au féminin: les congrégations françaises à supérieur générale au XIXe siècle. Paris, 1984.
  47. Laureys, Dirk, De Mindere Broeders van Franciscus, 1842-1992: 150 jaar minderbroeders in Vlaanderen. Leuven, 1992.
  48. Luyten, Jo, ‘Quo vadis provincia? Of hoe de Sint-Truidense recollectie voor de minderbroeders in België identiteitsbepalend werd, 1833-ca.1863’, Trajecta, 18(2009), 223-242.
    [Google Scholar]
  49. Luyten, Jo, 150 jaar Sint-Franciscusdal Grauwzusters Tongeren, 1862-2012: zij zullen de handen op de zieken leggen en het zal hun wel gaen. S.l., 2012.
  50. Luyten, Jo, and KristienSuenens, ‘Jesuits as Promotors of Female Religious Congregations in Belgium (c. 1800-1870). Continuity or Discontinuity?’, in: LeoKenis and MarcLindeijer (eds.) The Survival of the Jesuits in the Low Countries, 1773-1850 (Leuven, 2019), 255-277.
    [Google Scholar]
  51. Marcélis, Anne-Dolorès, Femmes cloîtrées des temps contemporains. Vies et histoires de carmélites et de clarisses en Namurois, 1837-2000. Louvain-la-Neuve, 2012.
  52. Meurisse, Paul-Clovis, Les religieuses pénitentes récollectines, dites de Limbourg: 1623-1923. Fayt-lez-Manage, 1923.
  53. Moeder Antonia van de vijf heilige wonden: 1850-1950. S.l., 1950.
  54. Moeys, Hendrik, Subsidiary social provision before the welfare state. Political theory and social policy in nineteenth-century Belgium. Unpublished PhD-dissertation, KU Leuven, 2017.
  55. Monteiro, Marit, Vroomheid in veelvoud: geschiedenis van de Franciscanessen van Oirschot, 1797-1997. Hilversum, 2000.
  56. Moriaux, Jan, Zusters Clarissen: honderdvijftig jaar in Sint-Truiden, 1851-2001. Sint-Truiden, 2001.
  57. Morre, Victor, ‘De Sint-Franciscuskliniek te Opbrakel’, Triverius, 15(1985)2, 3-22.
    [Google Scholar]
  58. Muylaert, Annemie, Het Arme Klarenklooster van Antwerpen vanaf de stichting in 1455 tot op onze dagen. Unpublished master thesis, KU Leuven, 1977.
  59. Niebes, Pierre-Jean, Les Pénitentes-Récollectines de la congrégation de Limbourg: monasticon. Brussels, 2000.
  60. Paret, Martine, and PaulWynants, ‘La noblesse dans les ordres religieux et les congrégations: 1801-1960’, Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, 30(2000)3-4, 493-539.
    [Google Scholar]
  61. Poperinghe, het klooster der zusters Penitenten, 1413-1913. Bruges, 1914.
  62. Putte, Maria Van De, and OscarVan Damme, Dienen loven danken: 300 jaar zustergemeenschap Crombeen, Franciscanessen van Gent. Ghent, 2015.
  63. Roggen, Heribert, De Clarissen-Coletinen in Vlaanderen na de Franse Revolutie: kloosterlexicon. Sint-Truiden, 1997.
  64. Roggen, Heribert, ‘Historique de la famille franciscaine’, in: Filles du silence. Moniales en Belgique et Luxembourg du Moyen-Âge à nos jours. (Bastogne/Brussels, 1998), 165-178.
    [Google Scholar]
  65. Roggen, Heribert, ‘L’Ordre des clarisses en Belgique. Filles de Saint François’, in: Filles du silence. Moniales en Belgique et Luxembourg du Moyen-Âge à nos jours. (Bastogne/Brussels, 1998), 179-200.
    [Google Scholar]
  66. Ryckaert, Maurice, Het voormalig klooster van de Zusters van Sint-Vincentius a Paulo te Zomergem. S.l., 1975.
  67. Schoutens, Stephanus, Het klooster der Grauwzusters te Loo. Hoogstraten, 1906.
  68. Sohn-Kronthaler, Michaela, ‘Leben nach der franziskanischen Regel. Frauenkongregationen im deutschsprachigen Katholizismus des 19. Jahrhunderts’, in: MichaelaSohn-Kronthaler, PaulZahner and WillibaldHopfgartner (eds,), Zwischen Gebet, Reform und Sozialem Dienst. Franziskanisch inspirierte Frauen in den Umbrüchen ihrer Zeit (Innsbruck/Vienna, 2015), 157-189.
    [Google Scholar]
  69. Stappaerts, Paul, Sterke vrouwen: Franciscanessen in Retie. Annonciaden in Schoonbroek. Retie, 2011.
  70. Statistique de la Belgique: Population. Recensement général au 31 décembre 1900. Brussels, 1903.
  71. Steels, Herman, De Arme Klaren te Lokeren: de geschiedenis van het clarissenklooster. Lokeren, 2013.
  72. Stevens, Fred, ‘Les associations religieuses en Belgique pendant le 19e siècle’, in: JanDe Maeyer, SofieLeplae and JoachimSchmiedl (eds.), Religious Institutes in Western Europe in the 19th and 20th Centuries. Historiography, Research and Legal Position (Leuven, 2004), 185-202.
    [Google Scholar]
  73. Stokman, Siegfried, De religieuzen en de onderwijspolitiek der regeering in het Vereenigd Koninkrijk der Nederlanden (1814-1830). ’s Gravenhage, 1935.
  74. Strobbe, Karel and KristienSuenens, Zusters Kindsheid Jesu, 1835-2010. Leuven, 2010.
  75. Suenens, Kristien.Humble Women, Powerful Nuns. A Female Struggle for Autonomy in a Men’s Church. Leuven, 2020.
  76. Tihon, André, ‘Les religieuses en Belgique du XVIIIe au XXe siècle. Approche statistique’, Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis, 7(1976)1-2, 1-57.
    [Google Scholar]
  77. Une pauvre Clarisse Colletine
    Une pauvre Clarisse Colletine. Mère Marie des anges abbesse du monastère de Roulers pendant 52 ans et fondatrice des monastères de Tilbourg, Huy, Boom, Hasselt, Namur, 1852-1938. Namur, 1946.
  78. Van Betlehem tot morgenster
    Van Betlehem tot morgenster. Kapucinessen te Brugge, 1644-1972. Bruges, 1972.
  79. Viaene, Vincent, Belgium and the Holy See from Gregory XVI to Pius IX (1831-1859): catholic revival, society and politics in 19th-century Europe. Leuven, 2001.
  80. Vie de la mère Marie-Dominique dans le monde Julie Berlamont, abbesse des Pauvres-Claires-Colettines de Bruges, suivie de ses lettres et de notices sur les couvents qu’elle a fondés. Bruges, 1873.
  81. Vroede, Maurits De, Religieuses et béguines enseignantes dans les Pays-Bas Méridionaux et la Principauté de Liège aux XVIIe-XVIIIe siècles. Leuven, 1996.
  82. Witte, Els, ‘The Battle for Monasteries, Cemeteries and Schools’, in: Clark, Christopher and WolframKaiser (eds.) Culture Wars: Secular-Catholic Conflict in Nineteenth-Century Europe (Cambridge, 2003), 102-128.
    [Google Scholar]
  83. Wynants, Paul, Religieuses 1801-1975. I: Belgique, Luxembourg, Maastricht/Vaals. Namur, 1981.
  84. Wynants, Paul and MartineParet, ‘De la restauration à la rénovation. Les religieuses contemplatives en Belgique (1801-1983)’ in: Filles du silence. Moniales en Belgique et Luxembourg du Moyen-Âge à nos jours. (Bastogne/Brussels, 1998), 59-107.
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/TRA2020.2.001.SUEN
Loading
/content/journals/10.5117/TRA2020.2.001.SUEN
Loading

Data & Media loading...

  • Article Type: Research Article
Keyword(s): Catholic church; convents; Franciscan; gender; religious revival
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error