2004
Volume 28, Issue 1
  • ISSN: 1381-0065
  • E-ISSN: 2772-7726

Abstract

Abstract

This article examines the earliest example of a Dutch printed songbook without musical notation in oblong format: (Antwerp, 1544), commonly known as the Antwerp Songbook. Its oblong format was probably inspired by music books, even if the advantages attached to this format only partially applied to songbooks without scores and notes. Even so, the Antwerp Songbook’s typography and lay-out do facilitate performance of the songs to some degree. Additionally, unlike contemporary books in oblong, this songbook’s title page is rotated 90 degrees to portrait orientation. This article contends that this hybrid shape underlines the book’s hybrid function: it was a music book intended for those who cannot or have no inclination to read music. Similarly, (Antwerp, 1539) stands out for having a comparable hybrid shape: it combines elements of music books (such as notes and the oblong format) with elements of vernacular song tradition and a title page in portrait orientation.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/JNB2021.002.MORR
2021-08-01
2021-12-07
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/13810065/28/1/JNB2021.002.MORR.html?itemId=/content/journals/10.5117/JNB2021.002.MORR&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Adams, Courtney, ‘The Early Chanson Anthologies Published by Pierre Attaingnant (1528-1530)’, in: Journal of Musicology5(1987), nr. 4, 526-548.
    [Google Scholar]
  2. Bain, Susan E., Music printing in the low countries in the sixteenth century. Thesis submitted for the degree of Ph.D.Cambridge University, 1973.
  3. Bonda, Jan Willem, Demeerstemmige Nederlandse liederen van de vijftiende en zestiende eeuw. Hilversum: Verloren, 1996.
  4. Braekman, Willy L., ‘Geestelijke en wereldlijke Liederen en Spreuken uit Brugge (vroege 16de eeuw?)’, in: Verslagen en mededelingen van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Gent 1996, 109-136.
    [Google Scholar]
  5. Coigneau, Dirk, ‘“Een vreughdich liedt moet ick vermanen”. Positie en gebruikswijzen van het rederijkerslied’, in: WillaertF. e.a (red.), Een zoet akkoord: Middeleeuwse lyriek in de Lage Landen. Amsterdam: Prometheus, 1992, 255-267, 404-413.
    [Google Scholar]
  6. Dongen, Jeske van, Een devoot ende profitelijck boecxken: Terug naar de bron. Proefschrift, Radboud Universiteit Nijmegen, 2011.
    [Google Scholar]
  7. Fallows, David, ‘The printed songbook at Kampen’, in: LodesB. (red.), NiveauNischeNimbus: die Anfängedes Musikdrucksnördlichder Alpen. Tutzing: Schneider, 2010, 347-354.
    [Google Scholar]
  8. Fallows, David, ‘The Songbooks of Christian Egenolff’, in: LodesB. (red.), NiveauNischeNimbus: die Anfänge des Musikdrucks nördlich der Alpen. Tutzing: Schneider, 2010, 355-368.
    [Google Scholar]
  9. Freedman, Richard, ‘Clément Janequin, Pierre Attaingnant, and the Changing Image of French Music, ca. 1540’, in: RothsteinM. (red.), Charting change in France around 1540. Cranbury: Susquehanna University Press, 2006, 63-96.
    [Google Scholar]
  10. Gaskell, Phillip, A New Introduction to Bibliography. Oxford: Clarendon Press, 1972, 19793.
  11. Giselbrecht, Elisabeth en Elisabeth Savage, ‘Printing music: technical challenges and synthesis, 1450-1530’, in: A.Lindmayr-Brandl, E.Giselbrecht, G.McDonald (red.), Early music printing in German-speaking lands. London/New York: Routledge, Taylor & Francis, 2018, 84-99.
    [Google Scholar]
  12. Grijp, Louis Peter, Het Nederlandse lied in de gouden eeuw: Het mechanisme van de contrafactuur. Amsterdam: Meertens Instituut, 1991.
  13. Gustavson, Royston, ‘Competitive Strategy Dynamics in the German Music Publishing Industry, 1530-1550’, in: LodesB. (red.), NiveauNischeNimbus: die Anfänge des Musikdrucks nördlich der Alpen. Tutzing: Schneider, 2010, 185-210.
    [Google Scholar]
  14. Gustavson, Royston, ‘The music editions of Christian Egenolff: a new catalogue and its implications’, in: A.Lindmayr-Brandl, E.Giselbrecht, G.McDonald (red.), Early music printing in German-speaking lands. London/New York: Routledge, Taylor & Francis, 2018, 153-195.
    [Google Scholar]
  15. Haar, Alisa van de, The Golden Mean of Languages. Forging Dutch and French in the Early Modern Low Countries (1540-1620). Leiden: Brill, 2019.
  16. Heartz, Daniel, Pierre Attaingnant, royal printer of music: a historical study and bibliographical catalogue.Berkely and Los Angeles: University of California Press, 1969.
    [Google Scholar]
  17. Impe, Steven van, Stijn vanRossem en GoranProot, Handleiding voor de Short Title Catalogus Vlaanderen. Antwerpen: Armarium, 2005.
  18. Keersmaekers, A.A., ‘Drie Amsterdamse liedboeken 1602-1615: doorbraak van de renaissance’, in: De nieuwe taalgids74(1981), nr.2, 121-133.
    [Google Scholar]
  19. Krummel, Donald W., ‘Oblong format in early music books’, in: Library26(1971), nr. 4, 312-324.
    [Google Scholar]
  20. Krummel, D.W. en S.Sadie, Music printing and publishing. London/New York: The Macmillan Press1990.
  21. Meeus, Hubert, ‘In dees spieghel zal de domme jeucht met vreucht leeren,’De Zeventiende Eeuw7(1991), nr. 1, 127-139.
    [Google Scholar]
  22. Morrée, Cécile de, ‘Un “nouveau” chansonnier Amstellodamois (1591): Enquête sur les liens entre le chant populaire, la culture joyeuse et la culture de la jeunesse aux Pays-Bas’, in: ChampelayJ.Y. (red.), Les organisations joyeuses en Europe XVe-XVIIe siècle: Actes des journées d’études 2016 et 2017 du LLSETI. Chambéry: Presse de l’université de Savoie Mont Blanc (2021) [accepted].
    [Google Scholar]
  23. Noordegraaf, Jan, Kees Versteegh, E.F.K. Koerner (red.), The History of Linguistics in the Low Countries, Amsterdam: Benjamins, 1992.
  24. Poel, Dieuwke E. van der, LouisPeter Grijp [e.a.], Het Antwerps Liedboek. Tielt: Lannoo, 2004, deel 2, 25-33.
  25. Pleij, Herman en Rob Resoort, ‘Zestiende-eeuwse vondsten in de Herzog August Bibliothek te Wolfenbüttel’, in: Spektator4 (1974-1975), 385-408.
    [Google Scholar]
  26. Porteman, Karel en Mieke Smits-Veldt, Een nieuw vaderland voor de muzen. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1560-1700. Amsterdam: Bert Bakker, 2008, 20164.
  27. Scheurleer, D.F. (ed.), Een devoot ende profitelyck boecxken. Den Haag: Martinus Nijhoff, 1889, 5-6.
  28. Thompson, Glenda, ‘Henry Loys and Jehan de Buys, Printers of Music in Antwerp’, in: Tijdschrift van de Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis32 (1982), nr. 1-2, 105-115.
    [Google Scholar]
  29. Werner, Sarah, Studying Early Printed Books, 1450-1800: A Practical Guide. Hoboken, NJ/Chichester, West Sussex: Wiley, 2019.
  30. Wilde, Maartje de, ‘Meer dan vorm. Een typografische analyse van zeventiende-eeuwse wereldlijke liedboeken uit de Zuidelijke Nederlanden’, in: S.van Rossem, M.de Wilde (red.), Boekgeschiedenis in het kwadraat: Context & Casus. Brussel: Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten, 2006, 39-61.
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/JNB2021.002.MORR
Loading
/content/journals/10.5117/JNB2021.002.MORR
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error