2004
Volume 53 Number 1
  • ISSN: 2589-4617
  • E-ISSN: 2667-2081

Abstract

Abstract

The Antwerp manuscript ‘Het Mengelmoes’ from 1696 contains several ‘taboo texts’, in which views and opinions were expressed that were inconsistent with those of the Catholic Church. In manuscript, these texts escaped ecclesiastical censorship. This article will present and discuss a selection of these ‘taboo texts’, since some of them bear witness to libertine ideas in the late seventeenth-century Southern Low Countries. These ideas seem to have come over from France, but there are indications of influences from the Dutch Republic as well. They relate in particular to sexual morality, presenting marriage as an unnatural institution and advocating sexual freedom instead. Since the most prominent cultural language in the Southern Low Countries at the time was French, it is highly interesting that some of the libertine ‘taboo texts’ were written in Dutch. ‘Het Mengelmoes’ provides evidence of the existence of Dutch-language, seventeenth-century libertine literature from the Southern Low Countries.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/DAE2021.005.MOLE
2021-01-01
2021-12-06
Loading full text...

Full text loading...

References

  1. Adam, A., Théophile de Viau et la libre pensée française en 1620 (Genève2008).
  2. Altena, B. en D.van Lente, Vrijheid en rede: Geschiedenis van Westerse samenlevingen 1750-1989 (Hilversum2013).
  3. Bostoen, K., ‘Verlichte letteren in de Zuidelijke Nederlanden?’ in: A.Hanou ed., Verlichte letteren in Noord en Zuid (Leuven2004) 393–403.
    [Google Scholar]
  4. Clin-Lalande, A.M., ‘Les Satyres nouvelles de Cantenac: mystères d’une édition’ in FrédéricBarbier ed., Les débuts de L’Imprimerie des Missionaires d’Afrique: le rôle du Père Albert Vidal (Genève2001) 47-62.
    [Google Scholar]
  5. Damme, Stephane Van, ‘Grandeur, affaire et épreuve libertine au XVIIe: Le cas Théophile de Viau’ in NicolasOffenstadt en StephaneVan Damme eds., Affaires, scandales et grandes causes: De Socrate à Pinochet (Parijs2007) 151-176.
    [Google Scholar]
  6. Darnton, Robert, Censors at Work: how States shaped Literature (New York2014).
  7. Fragnito, Gigliola ed., Church, Censorship and Culture in Early Modern Italy (Cambridge2001).
  8. Godzich, Wlad, The Culture of Literacy (Cambridge1994).
  9. Green, Jonathan en Nicholas J.Karolides, Encyclopedia of Censorship: New Edition (New York2005).
  10. Heyer, John Hajdu ed., Jean-Baptiste Lully and the Music of the French Baroque: Essays in Honor of James R. Anthony (Cambridge1989).
  11. Kwakkel, Erik, Die Dietsche Boeken die ons toebehoren. De Kartuizers van Herne en de productie van Middelnederlandse handschriften in de regio Brussel, (1350-1400) (Leuven2002).
  12. Lavery, Hannah, The Impotency Poem from Ancient Latin to Restoration English Literature (New York2016).
  13. Leemans, Inger, Het woord is aan de onderkant: radicale ideeën in Nederlandse pornografische romans, 1670-1700 (Nijmegen2002).
  14. Love, Harold, The Culture and Commerce of Texts: Scribal Publication in Seventeenth-century England (Amherst1998).
  15. Lully, Jean-Baptiste, Le Temple de la Paix. Ballet. Dansé devant sa Majesté à Fontainebleau le 15. d’Octobre 1685. Suivant la Copie Imprimée à Paris, https://books.google.be/books?id=S8tDAAAAcAAJ (geraadpleegd 16april2021).
  16. Het Mengelmoes off De versamelingh van veele hedendaeghsche nieuwe dinghen Met Een deel nieuwghemaeckte Liedekens noijt voor desen in druck gheweest Beneffens De translatatie off oversettinghe des boeckx gheintituleert De heerelijcke ende vrolijcke poeterije van desen tijdt Vermeedert Met de doodt van Zagachrist off Anders met de doodt vanden koninck van Ethiopien (handschrift, Antwerpen, 1696: Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience Antwerpen, EHC 636783).
    [Google Scholar]
  17. Molenaar, Sven, ‘‘Als rechte Libertinen’: het verzamelhandschrift ‘Het Mengelmoes’ als getuigenis van een alternatieve literaire kring in Antwerpen aan het einde van de zeventiende eeuw’ (doctoraatsproefschrift, Universiteit Antwerpen, 2019).
    [Google Scholar]
  18. Moser, Nelleke, ‘‘Poezijlust en vriendenliefd’. Literaire sociabiliteit in handschrift en druk na 1600’, Spiegel der Letteren49 (2007) 247-264.
    [Google Scholar]
  19. Myers, Robin en MichaelHarris eds., Censorship and the Control of Print in England and France 1600-1910 (Winchester1992).
  20. Paepe, Timothy De, ‘“Une place pour les commedies”. Geschiedenis, repertoire en inrichting van de Antwerpse theaters tussen 1610 en 1762’ (doctoraatsproefschrift, Universiteit Antwerpen, 2011).
    [Google Scholar]
  21. Poesies gaillardes et heroiques de ce temps. Augmentées Du Poëme de Zaga-Christ, ou la mort du Roy d’Ethiopie, & de plusieurs pieces nouvelles, qui n’ont jamais esté imprimées. Imprimé cette année (Parijs [?] ca. 1670[?]. Exemplaar: Parijs, Bibliothèque nationale de France, RES P-YE-2595).
  22. Schmidt, Carl B., ‘The Geographical Spread of Lully’s Operas during the Late Seventeenth and Early Eighteenth Centuries: New Evidence from the Livrets’ in JohnHajdu Heyer ed., Jean-Baptiste Lully and the Music of the French Baroque: Essays in Honor of James R. Anthony (Cambridge1989) 183-212.
    [Google Scholar]
  23. Spaans, Joke, ‘De pen als wapen? In handschrift circulerend satirisch rijmwerk over kerkelijke conflicten in de late zeventiende eeuw’, De Zeventiende eeuw25:1 (2009) 90-111.
    [Google Scholar]
  24. Stewart, Alison G., Unequal Lovers: A study of Unequal Couples in Northern Art (New York1977).
  25. Verschaffel, Tom, De weg naar het binnenland: geschiedenis van de Nederlandse literatuur, 1700-1800, de Zuidelijke Nederlanden (Amsterdam2017).
  26. Waals, J. van der, ‘Libertijns leven. Een houten neus voor de professor’, De Gids153 (1990) 1042-1045.
    [Google Scholar]
  27. Wackers, Paul, ‘Het belang van de studie van verzamelhandschriften’ in GerardSonnemans ed., Middeleeuwse verzamelhandschriften uit de Nederlanden. Congres Nijmegen 14 oktober 1994 (Hilversum1996) 22-37.
    [Google Scholar]
  28. Wagner, Peter, Eros revived: Erotica of the Enlightenment in England and America (Londen1988).
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/DAE2021.005.MOLE
Loading
/content/journals/10.5117/DAE2021.005.MOLE
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error