2004
Volume 28, Issue 1
  • ISSN: 0778-8304
  • E-ISSN: 2665-9484

Abstract

Abstract

The Netherlands remained neutral during the First World War. For this reason, the impact of the war on this country was neglected for a long time. However, in the last decades, the way the war affected the Netherlands has been studied in more detail. Still, the cultural impact of the war has received only little attention. Therefore, this article studies the way in which a group of Catholic intellectuals, involved with the cultural journal , reflected on this war and its outcome. It shows that the First World War was only of limited importance to them. Those authors who did underscore the significance of the conflict did not necessarily do so wholeheartedly. They did so because of a sense of duty. With respect to the reflections on the outcome of war, two elements come to the fore. First, in almost all of the reflections, their connection with Flanders played a role. Several authors pleaded for the equal treatment of the Flemish language. The second element in their reflections is that the outcome of the conflict was predominantly seen from a specifically Dutch Catholic perspective. The Catholic intellectuals involved in either expressed their trust in God or triumphantly and self-consciously claimed that the future was theirs. Their reflections embodied the phase of emancipation that the Dutch Catholics had entered, and the accelerating role of the war within this emancipatory process.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/TRA2019.1.003.BELT
2019-05-01
2021-12-02
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/07788304/28/1/04_TRA2019.1_BELT.html?itemId=/content/journals/10.5117/TRA2019.1.003.BELT&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive G.B. Brom en W.J. Brom-Struick (BROG).
  2. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive J.H.E.J. Hoogveld (HOOG).
  3. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive Thijmgenootschap.
  4. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive C.R. de Klerk.
  5. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive Gisbert Brom.
  6. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive P.H.J. Steenhoff en Albertine Smulders.
  7. Nijmegen, Katholiek Documentatie Centrum, Archive P.A.M. Geurts.
  8. Universiteitsbibliotheek Nijmegen, De Beiaard, volumes 1915-1920.
  9. Abbenhuis, Maartje M., The art of staying neutral. The Netherlands in the First World War, 1914-1918. Amsterdam, 2006.
  10. Bank, Jan, ‘Katholieken en de Nederlandse monarchie. Tussen staatsraison en populariteit,’ in: C.A.Tamse and J.H.Meijsen (eds.), De monarchie in Nederland (Amsterdam, 1980), 195–208.
    [Google Scholar]
  11. Beijert, Ruth, Van Tachtiger tot Modernist. Het Gezellebeeld in de Nederlandse kritiek 1897-1940. Groningen, 1997.
  12. Berkelaar, Wim, ‘Pessimist – optimist? Dat is de ware tegenstelling niet’. Pieter Geyl als geëngageerd intellectueel,” in: LeenDorsman, Niekvan Sas and WimBerkelaar, Pieter Geyl: autobiograaf, geschiedschrijver, polemist. Voordrachten gehouden bij de presentatie van de autobiografie van Pieter Geyl (Utrecht, 2009), 17–24.
    [Google Scholar]
  13. Bos, Maarten van den, Mensen van goede wil: een geschiedenis van de katholieke vredesbeweging Pax Christi 1948-2013. Amsterdam, 2015.
  14. Bosmans, Jac., ‘Wilhelmina en de katholieken. Naar aanleiding van Cees Fasseur, Wilhelmina. De jonge koningin (Amsterdam, Uitgeverij Balans 1998)’; Ex Tempore, 17(1998), 195–206.
    [Google Scholar]
  15. Brabers, Jan, Proeven van eigen cultuur. Vijfenzeventig jaar Katholieke Universiteit Nijmegen 1923-1998. Vol. 1. Nijmegen, 1998.
  16. Bridgham, Fred, (ed.), The First World War as a clash of cultures. Rochester, 2006.
  17. Brolsma, Marjet, Het humanitaire moment. Nederlandse intellectuelen, de Eerste Wereldoorlog en het verlangen naar een regeneratie van de Europese cultuur (1914-1930). Hilversum, 2018.
  18. Bruggen, Koos van der, Verzekerde vrede of verzekerde vernietiging. Ontwikkeling van een theorie van gerechtvaardigde afschrikking. Kampen, 1986.
  19. Frey, Marc, Der Erste Weltkrieg und die Niederlande: ein neutrales Land im politischen und wirtschaftlichen Kalkul der Kriegsgegner. Berlin, 1998.
  20. Gebruers, Marcel, Het tijdschrift ‘De Beiaard’ (1916-1925) en zijn bijdrage tot de letterkundige herleving van katholiek Nederland. Leuven, 1949.
  21. Geurts, P.A.M., ‘Betrokkenheid van Marie Koenen bij de oprichting van en de eerste periode van De Beiaard.’ Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg, 128(1992), 185–196.
    [Google Scholar]
  22. Harinck, George, ‘Vluchtelingen en vreemdelingen. Lokale Nederlandse kerken en de Belgische vluchtelingen in de Eerste Wereldoorlog’, Documentatieblad voor de Nederlandse kerkgeschiedenis na 1800, 88 (July 2018), 3–15.
    [Google Scholar]
  23. Kleijntjes, J., ‘Prof. Dr. H.F.M. Huijbers,’ in: Handelingen van de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden en levensberichten harer afgestorven medeleden 1928-1929 (Leiden, 1929), 38–42.
    [Google Scholar]
  24. Koops, Enne, ‘Ervaringen en reflecties van voorgangers,’ in: EnneKoops and Henkvan der Linden (eds.), De kogel door de kerk? Het Nederlandse christendom en de Eerste Wereldoorlog (Soesterberg, 2014), 63–105.
    [Google Scholar]
  25. Koops, Enne, and Henk van der Linden (eds.), De kogel door de kerk? Het Nederlandse christendom en de Eerste Wereldoorlog. Soesterberg, 2014.
  26. Kraaijenstein, Martin, and Paul Schulten (eds.), Wankel evenwicht. Neutraal Nederland en de Eerste Wereldoorlog. Soesterberg, 2007.
  27. Kramer, Alan, Dynamic of destruction. Culture and mass killing in the First World War. Oxford, 2007.
  28. Lankhorst, Otto S. and Door Timmermann (ed.), Bibliografie van katholieke Nederlandse periodieken Vol. 2 Cultuur en ontspanning. Nijmegen, 1999.
  29. Lätzel, Martin, Die katholische Kirche im Ersten Weltkrieg. Zwischen Nationalismus und Friedenswillen. Regensburg, 2014.
    [Google Scholar]
  30. Loosen-de Bruin, M.C., ‘Bernardus Constant Molkenboer,’ in: Biografisch Woordenboek Gelderland. URL: www.biografischwoordenboekgelderland.nl/bio/3_Bernardus_Constant_Molkenboer (accessed 9 December 2015).
    [Google Scholar]
  31. Luykx, Paul, Heraut van de katholieke herleving. Gerard Brom (1882-1959). Nijmegen, 2015.
  32. Luykx, Paul, ‘De Vlaamse contacten van de Nederlandse katholieke heraut Gerard Brom (1882-1959).’ Ons Erfdeel. Vlaams-Nederlands Cultureel Tijdschrift, 59, 1(2016)188–193.
    [Google Scholar]
  33. Maeyer, Jan de, Enne Koops and Tine van Osselaer (eds.), Religion and the ‘Great War’ in the Low Countries. Special issue of Trajecta. Religion, Culture and Society in the Low Countries, 23, 2(2014).
    [Google Scholar]
  34. Moeyes, Paul, Buiten schot. Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog 1914-1918. Amsterdam, 2014.
  35. Nève, P.L., ‘Hoogveld, Johannes Hendrikus Everardus Jacobus (1878-1942),’ in: Biografisch Woordenboek van Nederland URL: resources.huygens.knaw.nl/bwn/BWN/lemmata/bwn3/hoogveld (accessed 7 December 2015).
    [Google Scholar]
  36. Noordegraaf, Herman, Niet met de wapenen der barbaren. Het christen-socialisme van Bart de Ligt. Baarn, 1994.
  37. Peters, Ramses, ‘Gesel Gods, een zegen? De Eerste Wereldoorlog en het katholicisme in Nederland,’ in: EnneKoops and Henkvan der Linden (eds.), De kogel door de kerk? Het Nederlandse christendom en de Eerste Wereldoorlog (Soesterberg, 2014), 133–164.
    [Google Scholar]
  38. Reijnen, Carlos and Marleen Rensen (ed.), European encounters. Intellectual exchange and the rethinking of Europe 1914-1945. Amsterdam/New York, 2014.
  39. Renders, Johan, Bibliographie der geschriften van dr. B.H. Molkenboer O.P. 1898-1939. Nijmegen, 1939.
  40. Reul, Theo, ‘Het tijdschrift De Beiaard (1916-1925).’ Jaarboek Katholiek Documentatie Centrum, 18(1998), 318–333.
    [Google Scholar]
  41. Rogier, L.J., ‘Herdenking van Gerard Brom,’ in: Ibid., Terugblik en uitzicht (Hilversum, 1964), 381–420.
    [Google Scholar]
  42. Schaepdrijver, Sophie de, De Groote Oorlog. Het koninkrijk België tijdens de Eerste Wereldoorlog. Antwerp, 2013.
  43. Schoonheim, Marloes, ‘Het kleine Roomse gezin. Geboortebeperking onder Nederlandse katholieken, 1950-1970.’ Tijdschrift voor sociale en economische geschiedenis, 3(2006), 2–28.
    [Google Scholar]
  44. Schryver, Reginald deet al. (eds.), Nieuwe encyclopedie van de Vlaamse Beweging. Tielt, 1998.
  45. Sengers, Erik, Roomsch socioloog – sociale bisschop. Joannes Aengenent als ideoloog en bestuurder van de katholieke sociale beweging 1873-1935. Hilversum, 2016.
  46. Takken, Hanneke, ‘“Zij zijn de vijand van God”. Franse, Duitse en Britse geestelijken in oorlog,’ in: EnneKoops en Henkvan der Linden (ed.), De kogel door de kerk? Het Nederlandse christendom en de Eerste Wereldoorlog (Soesterberg, 2014), 189–208.
    [Google Scholar]
  47. Tames, Ismee, Oorlog voor onze gedachten. Oorlog, neutraliteit en identiteit in het Nederlandse publieke debat 1914-1918. Hilversum, 2006.
  48. Tuyll van Serooskerken, Hubert van, The Netherlands and World War I. Espionage, Diplomacy and Survival. Leiden, 2001.
  49. Volder, Jan de, Kardinaal verzet. Mercier, de Kerk en de oorlog van 14-18. Tielt, 2014.
  50. Wils, Lode, ‘De politieke Groot-Nederlandse Beweging,’ in: JaneFenoulhet et al, Neerlandistiek in contrast. Bijdragen aan het Zestiende Colloquium Neerlandicum (Amsterdam, 2007), 457–470.
    [Google Scholar]
  51. Wils, Lode, Frans van Cauwelaert en de barst van België 1910-1919. Antwerp, 2010.
  52. Wils, Lode, Onverfranst, onverduitst? Flamenpolitik, activisme, frontbeweging. Kalmthout, 2014.
  53. Winkeler, Lodewijk, ‘De kerk was met uitgewekenen gevuld. De opvang van vluchtelingen in enkele Nederlandse parochies’, Documentatieblad voor de Nederlandse kerkgeschiedenis na 1800, 88 (July 2018), 16–25.
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/TRA2019.1.003.BELT
Loading
/content/journals/10.5117/TRA2019.1.003.BELT
Loading

Data & Media loading...

  • Article Type: Research Article
Keyword(s): De Beiaard; Dutch Catholics; First World War; Intellectuals; neutral country
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error