2004
Volume 22, Issue 3
  • ISSN: 1388-3186
  • E-ISSN: 2352-2437

Abstract

Abstract

This article deals with the discriminatory age-of-consent provision for homosexual intercourse in the Dutch Penal Code. Between 1911 and 1971 this age limit was 21 years, while it was – and still is – 16 years for heterosexual intercourse. The withdrawal of this legal provision is one of the landmarks of the sexual revolution that took place in the Netherlands during the 1960s and the 1970s. In this contribution, I will analyse how this political decision came about. How did abolishing this legal provision become a political issue and how did various societal and political actors frame this issue? Which social or political arenas did they pick for this fight and how did the issue reach the formal political agenda? How was a majority for abolishing the article built? I will also analyse how the withdrawal of this discriminatory legal provision cleared the way for the next phases in the relationship between the homosexual movement and the state.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/TVGN2019.3.002.SWIE
2019-09-01
2022-07-01
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/13883186/22/3/02_TVGEND2019.3_SWIE.html?itemId=/content/journals/10.5117/TVGN2019.3.002.SWIE&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Advies inzake homoseksuele relaties met minderjarigen, in het bijzonder met betrekking tot artikel 248bis van het Wetboek van Strafrecht [Verschenen als kamerstuk]. (1969, 15 oktober). Tweede Kamer, 1968–1969, 10347, nr. 4. Bijlage bij de Memorie van Toelichting.
    [Google Scholar]
  2. Afscheid van een moederbinding. Een uitdaging van Nieuw Lila aan het COC.(1969). [Samengesteld door] Branderhorst, H., e.a. Amsterdam: Nieuw Lila kahier 1.
    [Google Scholar]
  3. Bacchi, C.L.(1999). Women, policy and politics. The construction of policy problems.London: Sage.
    [Google Scholar]
  4. Belder, R.(2009). Same-sex marriage in the Netherlands. Politicization: A case-study (doctoraalscriptie). Leiden: Universiteit van Leiden.
    [Google Scholar]
  5. Bewaar mij voor de waanzin van het recht. 100 jaar homoseksualiteit en strafrecht in Nederland.(2011). [Brochure uitgegeven ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling]. Amsterdam: IHLIA.
    [Google Scholar]
  6. Boelaars, B.(2008). Benno Premsela 1920–1997. Voorvechter van homo-emancipatie.Bussum: Toth.
    [Google Scholar]
  7. Delicten betreffende de seksualiteit.(1968). Deventer: Kluwer.
  8. Davidson, R.J.(2015). Cultural corporatism and the COC. Gay and lesbian social movement advocacy in the Netherlands and Dutch political culture, 1986–1994.Tijdschrift voor Genderstudies, 18(2), 153–172.
    [Google Scholar]
  9. Davidson, R.J. (2018a). Advocacy beyond identity: A Dutch gay/lesbian organization’s embrace of a public policy strategy.Journal of Homosexuality, https://doi.org/10.1080/00918369.2018.1525944
    [Google Scholar]
  10. Davidson, R.J. (2018b). Strategic tradeoffs: Movement-government interactions and Dutch gay and lesbian policy, 1986–1994.Mobilization, 23(2), 203–218.
    [Google Scholar]
  11. Frenkel, F.E.(1966). Een overbodig wetsartikel.Dialoog, 2, 108–112.
    [Google Scholar]
  12. Gras, R.R.(1966). Gedwongen onthouding van jeugdige homofielen.Dialoog, 2, 112–113.
    [Google Scholar]
  13. Hekma, G.(2004). Homoseksualiteit in Nederland van 1730 tot de moderne tijd.Amsterdam: Meulenhoff.
    [Google Scholar]
  14. Hekma, G. & Duyvendak, J.W.(2011). The Netherlands. Depolitization of homosexuality and homosexualization of politics. In M.Tremblay, D.Paternotte & C.Johnson (Red.), The lesbian and gay movement and the state (pp. 103–117).Farnham: Ashgate.
    [Google Scholar]
  15. Hekma, G. & Giami, A. (Red.). (2014). Sexual revolutions.Houndmills: Palgrave Macmillan.
    [Google Scholar]
  16. Hekma, G., & Van der Meer, Th. (Red.). (2011). ‘Bewaar me voor de waanzin van het recht’. Homoseksualiteit en strafrecht in Nederland.Diemen: AMB
    [Google Scholar]
  17. Homosexualiteit [Nederlands Gesprekscentrum, publicatie nr. 31].(1965)[Samengesteld door] C. van Emde Boas e.a. Kampen: J.H. Kok.
    [Google Scholar]
  18. Is Uw partij progressief? (1966), Dialoog, 2, 53–60.
    [Google Scholar]
  19. Jongeren: Weg met het ‘chantage-artikel’. (1969, 16 januari). Het Vrije Volk.
    [Google Scholar]
  20. Justitiedossier. Zwartboek over de houding van de Nederlandse overheid tegenover homoseksualiteit en het COC.(1972). [Samengesteld door Kees Tamboer]. Amsterdam: Dialoogreeks 1.
    [Google Scholar]
  21. Kennedy, J.(1995). Nieuw Babylon in aanbouw. Nederland in de jaren zestig.Amsterdam: Boom.
    [Google Scholar]
  22. Koenders, P.(1996). Tussen christelijk réveil en seksuele revolutie. Bestrijding van zedeloosheid in Nederland, met nadruk op de repressie van homoseksualiteit.Amsterdam: IISG.
    [Google Scholar]
  23. Kolvoort, K.G. & Eiting, M.H. (z.j). Een inhoudsanalye van de Nederlandse pers over de koninklijke goedkeuring C.O.C., afschaffing art. 248bis W.v.S., pornografie en abortus provocatus in de Tweede Kamer en een demonstratie. Z.pl.: ASWH
    [Google Scholar]
  24. Langemeijer, G.E.(1968). De strafwaardigheid van misdrijven tegen de zeden. In J.A.Koops, F.J.Heggen, W.H.Overbeek & G.E.Langemeijer (Red.), Delicten betreffende de seksualiteit (pp. 25–27). Deventer: Kluwer.
    [Google Scholar]
  25. Memorandum van de Nationale Federatie voor de Geestelijke Volksgezondheid [over] artikel 248bis Wetboek van Strafrecht. (1969 [1968, 7 juni]).Maandblad Geestelijke Volksgezondheid, 24, 482–484.
    [Google Scholar]
  26. Meilof-Oonk, S.(1969). Meningen over homosexualiteit. Een onderzoek naar beeldvorming en attitude bij de meerderjarige Nederlandse bevolking [2 dln.]. Amsterdam: Stichting tot Bevordering Sociaal Onderzoek Minderheden.
    [Google Scholar]
  27. Mikkelsen, P.(1998). Nieuw Babylon in aanbouw en de parlementaire besluitvorming in een tweetal kwesties omtrent homosekualiteit (1967–1971) (niet gepubliceerde doctoraalscriptie). Rijksuniversiteit Leiden, Leiden.
    [Google Scholar]
  28. Pastorale zorg voor homofielen(1968). A.J.R. Brussaard e.a. (Red.). Utrecht: Spectrum.
    [Google Scholar]
  29. Pompe, W.(1966). De huidige stand der ontwikkeling van de zogenaamde zedelijkheidswetgeving in Nederland.Dialoog, 2, 105–108.
    [Google Scholar]
  30. Righart, H.(1995). De eindeloze jaren zestig. Geschiedenis van een generatieconflict.Amsterdam: Arbeiderspers.
    [Google Scholar]
  31. Schuyf, J. & Krouwel, A.(1999). The Dutch gay and lesbian movement. The politics of accomodation. In B.D.Adam, J.W.Duyvendak & A.Krouwel (Red.), The global emergence of gay and lesbian politics. National imprints of a worldwide movement (pp. 158–183). Philadelphia: Temple University Press.
    [Google Scholar]
  32. Sengers, W.J.(1968). Gewoon hetzelfde? Een visie op vragen rond de homofilie.Bussum: Paul Brand.
    [Google Scholar]
  33. Sengers, W.J.(1969). Homoseksualiteit als klacht. Een psychiatrische studie.Bussum: Paul Brand.
    [Google Scholar]
  34. De staat als zedenmeester [Inleidingen, slotrede en discussies].(1970). Studiecongres gehouden op 29 november 1969. Den Haag: NVSH.
    [Google Scholar]
  35. Swiebel, J. (1971, 23 januari). De huidige samenleving maakt integratie van homosexualiteit onmogelijk.De Groene Amsterdammer.
    [Google Scholar]
  36. Swiebel, J. (2011a). Van gedogen naar ‘gewoon homo zijn’; Homoseksualiteit als thema in de Nederlandse politiek. Paper Politicologenetmaal, Nederlandse Kring voor de Wetenschap der Politiek (NKWP), Amsterdam, 9 & 10 juni 2011. Beschikbaar: jokeswiebel.nl/van-gedogen-naar-gewoon-homo-zijn-homoseksualiteit-als-thema-in-de-nederlandse-politiek/
    [Google Scholar]
  37. Swiebel, J. (2011b). Cultuurpatronen. Een persoonlijke herinnering. In G.Hekma & Th.van der Meer (Red.). Bewaar me voor de waanzin van het recht. Homoseksualiteit en strafrecht in Nederland (pp. 205–216). Diemen: AMB. Beschikbaar: jokeswiebel.nl/cultuurpatronen-een-persoonlijke-herinnering/
    [Google Scholar]
  38. Swiebel, J. (2019, 21 januari). 1969. Roze revolutie of verloren strijd? Mosse lezing, Amsterdam. Beschikbaar: jokeswiebel.nl/mosse-lezing-21-januari-2019/
    [Google Scholar]
  39. Ter Meulen, T.(1982). Integratie door confrontatie. Studenten en het COC 1968–1971.Groniek, 16(77), 31–33.
    [Google Scholar]
  40. Tielman, R.(1982). Homoseksualiteit in Nederland. Studie van een emancipatiebeweging.Amsterdam: Boom.
    [Google Scholar]
  41. Tolsma, F.J.(1963). Homoseksualiteit en homoërotiek (2e geheel herziene druk). Den Haag: Bert Bakker.
    [Google Scholar]
  42. Trimbos, C.J.B.J.(1961). Gehuwd en ongehuwd.Amsterdam: C.O.C.
    [Google Scholar]
  43. Van der Meer, Th.(2007). Jonkheer mr. Jacob Anton Schorer (1866–1957). ‘Een biografie van homoseksualiteit’.Amsterdam: Schorer Boeken.
    [Google Scholar]
  44. Van der Meer, Th.(2019). Een kwaad dat verwoesting medebrengt. De invoering van artikel 248bis Wetboek van Strafrecht in historisch perspectief.Tijdschrift voor Genderstudies 22(3), 
pp. 249-270.
    [Google Scholar]
  45. Van Eeten, P.(1966). Provo en seksualiteit. Verschuiving van norm en waarde.Dialoog, 2, 258–263.
    [Google Scholar]
  46. Van Emde Boas, C.(1951). De sociogenese van de vitale afkeer tegen de homo-sexualiteit. Amsterdam: Wereldbibliotheek.
    [Google Scholar]
  47. Waaldijk, K. & Bonini-Baraldi, M.(2006). Sexualorientation discrimination in the European Union. National Laws and the Employment Equality Directive.Den Haag: T.M.C Asser Press.
    [Google Scholar]
  48. Waites, M.(2005). The age of consent. Young people, sexuality and citizenship.Houndmills: Palgrave Macmillan.
    [Google Scholar]
  49. Warmerdam, H. & Koenders, P.(1987). Cultuur en ontspanning. Het COC 1946–1966. Utrecht: Interfacultaire Werkgroep Homostudies.
    [Google Scholar]
  50. Zeldenrust-Noordanus, M.(1967)Slotrede, ter gelegenheid van SEXtant '67 op 21 oktober 1967.Den Haag: NVSH.
    [Google Scholar]
  51. Handelingen Tweede Kamer, 1967–1968, Vaste Commissie voor Justitie [Begrotingsbehandeling Justitie], 19 oktober 1967, pp. C 1–C 54.
  52. Handelingen Tweede Kamer, 1967–1968, [Begrotingsbehandeling Justitie], 14 december 1967, pp, 671–707.
  53. Handelingen Eerste Kamer, 1967–1968, [Begrotingsbehandeling Justitie], 12 & 13 maart 1968, pp. 389–409, 429–456.
  54. Handelingen Tweede Kamer, 1968–1969, [Begotingsbehandeling Justitie], 21 januari 1969, pp. 1238–1288.
  55. Handelingen Eerste Kamer, 1968–1969, [Begrotingsbehandeling Justitie], 1 april 1969, pp. 438–459.
  56. Tweede Kamer, 1969–1970 & 1970–1971, 10 347, Intrekking van artikel 248bis van het Wetboek van Strafrecht, nrs. 1 t/m 6.
  57. Handelingen Tweede Kamer, 1970–1971, 27 januari 1971, pp. 2470–2488.
  58. Handelingen Eerste Kamer, 1970–1971, 6 april 1971, pp. 982–984.
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/TVGN2019.3.002.SWIE
Loading
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error