2004
Volume 28, Issue 1
  • ISSN: 1381-0065
  • E-ISSN: 2772-7726

Abstract

Abstract

The library of the Dutch House of Representatives is a collection of thirty thousand books in the fields of constitutional law and Dutch politics. The collection is rooted in the nineteenth century and has seen the various stages of expansion and decline typical to a library of use. In recent years, the historical book collection has been brought together in a single location for the first time in its history. The books are placed in a four-stories high nineteenth century library that is known as the ‘Handelingenkamer’. Bringing the collection together in one place has created a visual reflection of two centuries of Dutch parliamentary history. This article explores the history of the collection as a whole, not only as a library for the support of the work of parliamentarians in the nineteenth and twentieth centuries, but also as a collection and library space that has representative value which can be employed for temporary exhibitions and educational purposes.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/JNB2021.011.ALSE
2021-08-01
2022-10-01
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/13810065/28/1/JNB2021.011.ALSE.html?itemId=/content/journals/10.5117/JNB2021.011.ALSE&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Aanwinsten van de bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Den Haag: Bibliotheek van de Tweede Kamer, 1908-1952.
    [Google Scholar]
  2. Aerts, Remieg [e.a.] (red.), In dit huis. Twee eeuwen Tweede Kamer. [Amsterdam]: Boom, 2015.
    [Google Scholar]
  3. Algemeen Dagblad, 13oktober1962.
    [Google Scholar]
  4. Alsemgeest, Alex, ‘De Fagelcollectie’, in: De Boekenwereld36 (2020), nr. 1, 56-61.
    [Google Scholar]
  5. Alsemgeest, Alex, ‘De STCN in de Bibliotheek van de Tweede Kamer’, in: De Boekenwereld34 (2018), nr. 3, 86-87.
    [Google Scholar]
  6. Balen, C. van, E.Tanja, ‘In dienst van de Kamer: de ambtelijke ondersteuning van de volksvertegenwoordigers’, in: RemiegAerts [e.a.] (red.), In dit huis. Twee eeuwen Tweede Kamer. [Amsterdam]: Boom, 2015, 209-212.
    [Google Scholar]
  7. Barker, Nicolas [e.a.] (red.), Printing and the mind of man. Oxford: Bridges, 1963.
    [Google Scholar]
  8. Besluiten der Eerste Kamer van het Vertegenwoordigend Lichaam des Bataafschen volks, augustus 1798. Eerste deel, tweede stuk. Den Haag: ter ‘sLands Drukkerije, 1798.
    [Google Scholar]
  9. Bibliotheek, Tweede Kamer der Staten-Generaal, Aanwinstenlijst. ’s-Gravenhage: [Bibliotheek van de Tweede Kamer], 1992-1995
    [Google Scholar]
  10. ‘Bibliotheek van de Kamerleden, De. Verzameling van 90.000 boeken’, in: Bredasche Courant, 5maart1949.
    [Google Scholar]
  11. ‘Bibliotheek van het parlement, De’, in: Kennemerland, 12april1949.
    [Google Scholar]
  12. Binnenhof-bibliotheken en Pers- en tijdschriftendocumentatie Tweede Kamer der Staten-Generaal, Literatuuroverzicht. ’s-Gravenhage: [Bibliotheek van de Tweede Kamer], 1995-2002.
    [Google Scholar]
  13. Bonenkamp, B.J., Zwijgend medewerker en aandachtig luisteraar. 150 jaar stenografische dienst der Staten-Generaal. Den Haag: SDU Uitgevers, 1999.
    [Google Scholar]
  14. Camberlyn, J.B.G., Collegio, consociis et amicis botanices. Gent: veuve A.B. Stéven, 1816.
    [Google Scholar]
  15. Catalogus der bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. ’s-Gravenhage: [Bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal], 1855. Met supplementen: Eerste [-vijfde] vervolg. 5 delen. 1856-1865.
    [Google Scholar]
  16. Catalogue des livres relatifs aux sciences naturelles, (…) qui composaient la bibliothèque de Mr. C.G.C. Reinwardt. Leyde: Van der Hoek et Brill, 1855 (UvA, Artis Bibliotheek 242: MAG 079:07).
    [Google Scholar]
  17. Catalogus eener belangrijke en uitgebreide verzameling boeken en plaatwerken uitmakende de bibliotheken nagelaten door de heeren Mr. A. Hoynck van Papendrecht (…) op maandag 11 maart 1878 (…) door en ten huizen van Martinus Nijhoff. ‘sGravenhage: Nijhoff, 1878.
    [Google Scholar]
  18. Catalogus eener belangrijke verzameling boeken (…) uitmakende de bibliotheken nagelaten door (…) J.C. Voorduin, M.C. Melort, J.J. Loke, A.H. Broens (…) maandag 17 februari 1879. ’s-Gravenhage: Nijhoff, 1879.
    [Google Scholar]
  19. Catalogus van eene uitmuntende verzameling van gedrukte en geschreevene resolutiën en verdere staats-papieren, van het begin der Republiek tot 1793. Waar onder veele raare en zeldzaame stukken, toebehoorende aan den heer en mr. Hendrik Fagel, (…) welke op woensdag den 2 februarij 1803 (…) verkogt zullen worden. ’s-Gravenhage: Van Cleef, Scheurleer, 1803.
    [Google Scholar]
  20. Clarkson, Thomas, The history of the rise, progress, and accomplishment of the abolition of the African slave-trade by the British Parliament. 2 delen. London: Longman, Hurst, Rees and Orme, 1808.
    [Google Scholar]
  21. Dagblad van Zuid-Holland en ‘sGravenhage, 31oktober1882.
    [Google Scholar]
  22. Delft, M. van, ‘Leenregisters van wetenschappelijke bibliotheken in de negentiende eeuw: een nieuwe bron voor onderzoek naar gebruikers’, in: De negentiende eeuw24 (2000), speciaal nummer: Lezen in rangen en standen. Negentiende-eeuwse bibliotheken opnieuw bezocht, 262-276.
    [Google Scholar]
  23. Delft, M. van, [e.a.] (red.), Verzamelaars en verzamelingen. Koninklijke Bibliotheek, 1798-1998. Zwolle: Waanders, 1998.
    [Google Scholar]
  24. Delsaerdt, Pierre, ‘De verzegelde kisten van de Vrouwe Adriana. De abdijbibliotheek van Tongerlo en de patrimonialisering van het boek in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden’, in: Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis (2018), 129-149.
    [Google Scholar]
  25. Ferron, J.-P., Essai d’un système du droit coutumier Luxembourgeois. Luxembourg, 1853 (Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, KW 1768 E 7).
    [Google Scholar]
  26. Friese Koerier, 18oktober1962.
    [Google Scholar]
  27. Geer, J.L.W. de, Antecedenten: Staten Generaal (Tweede Kamer), >1815-1837. Met toevoegsels van 1840 en 1842. ’s-Gravenhage, 1837-[1842].
    [Google Scholar]
  28. Grave, P.F. de, Nieuwe ondervindingen en leeringen aengaende de biën en de konst van biën te houden. Gent: De Goesin-Verhaeghe, 1816.
    [Google Scholar]
  29. Grondwet, De, no. 492 (23december1854).
    [Google Scholar]
  30. Grondwettige staatsinrigtingen van het Koningrijk der Nederlanden. ’s-Gravenhage: J. Allart, 1816.
    [Google Scholar]
  31. Hamilton, A., J.Jay, J.Madison, The federalist. A collection of essays, written in favour of the new constitution. New York: John and Andrew McLean, 1788 (Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, KW 2210 D 3).
    [Google Scholar]
  32. Heesakkers, C.L., ‘Zes viercante witte manden’, in: J.Biemans [e.a.] (red.), Boeken verzamelen. Opstellen aangeboden aan mr. J.R. de Groot bij zijn afscheid als bibliothecaris der Rijksuniversiteit te Leiden. Leiden: Bibliotheek der Rijksuniversiteit, 1983.
    [Google Scholar]
  33. Höfer, Candida, Libraries. London: Thames & Hudson, 2005.
    [Google Scholar]
  34. Jackson, T.R., Frozen in time. The Fagel collection in the Library of Trinity College Dublin. Dublin: The Lilliput Press, 2016.
    [Google Scholar]
  35. Jungmann, J.A., ‘De bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal’, in: De Boekzaal3 (1909), 2-5.
    [Google Scholar]
  36. Jungmann, J.A., F.K.van Iterson (red.), Parlement en kiezer: jaarboekje. ’s-Gravenhage, 1911-2006.
    [Google Scholar]
  37. Keukens, J., ‘De bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal’, in: Bibliotheek en samenleving20 (1992), nr. 6, 194.
    [Google Scholar]
  38. Klein, P.W., M.A.V.Klein-Meijer (red.), De wereld van de Koninklijke Bibliotheek, 1798-1998. Van statelijke institutie tot culturele onderneming. ’s-Gravenhage: Van Oorschot, 1998.
    [Google Scholar]
  39. Lauret, Lauren, Regentenwerk. Vergaderen in de Staten-Generaal en de Tweede Kamer, 1750-1850. Amsterdam: Prometheus, 2020.
    [Google Scholar]
  40. Leerintveld, A. [e.a.] (red.) Zeldzaam & kostbaar. Vijf jaar aanwinsten Bijzondere Collecties 1987-1991. Den Haag: Koninklijke Bibliotheek, 1992.
    [Google Scholar]
  41. ‘Negenhonderd meter politieke literatuur in sfeervolle bibliotheek’ in: de Volkskrant, 8augustus1992.
    [Google Scholar]
  42. Nieuwe Rotterdamsche Courant, 23september1911.
    [Google Scholar]
  43. Nieuws van den dag, Het, 6november1911.
    [Google Scholar]
  44. Noordziek, J.F.F., ‘Bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal’, in: Systematische catalogus der Bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Dl. 1. ’s-Gravenhage: [Bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal], 1882, V-XI.
    [Google Scholar]
  45. Noordziek, J.J.F., Het geschilstuk betrekkelijk de uitvinding der boekdrukkunst, geschiedkundig uiteengezet. Haarlem: Kruseman, 1848.
    [Google Scholar]
  46. Noordziek, J.J.F., Oproeping aan Nederland om de eer des Vaderlands te handhaven. <[’s-Gravenhage], [1847]>.
    [Google Scholar]
  47. NOS, ‘Eerste druk ‘Wealth of Nations’ van Adam Smith ontdekt in Tweede Kamer’, 31mei2018. https://nos.nl/artikel/2234381-eerste-druk-wealth-of-nations-vanadam-smith-ontdekt-in-tweede-kamer.html.
  48. ‘Parlementaria’, in: De Volkskrant, 24mei1949.
    [Google Scholar]
  49. Parool, Het, 13februari1960.
    [Google Scholar]
  50. Peters, C.H., De landsgebouwen te ’s-Gravenhage. Rapport aan Zijne Excellentie den Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid. ’s-Gravenhage: Van Langenhuysen, 1891.
    [Google Scholar]
  51. Pikkemaat, J.G.B. (red.), The old library of the Supreme Court of the Netherlands. Hilversum: Verloren, 2008.
    [Google Scholar]
  52. Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant, 4augustus1886.
    [Google Scholar]
  53. Publicaties van het Departement van de Delf. [Delft], 1799-1801 (Den Haag, Tweede Kamer, HC 60A6).
    [Google Scholar]
  54. Publicaties van het Departement Amstelland. [Haarlem], 1807-1810 (Den Haag, Tweede Kamer, HC 75B1).
    [Google Scholar]
  55. Riemsdijk, Th. van, De griffie van hare hoog mogenden. Bijdrage tot de kennis van hetarchiefvandeStaten-GeneraalderVereenigdeNederlanden.’s-Gravenhage: Nijhoff, 1885.
    [Google Scholar]
  56. Rouvellat de Cussac, J.B., Situation des esclaves dans les colonies françaises: urgence de leur émanipation. Paris: Pagnerre, 1845 (Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, ABL 656).
    [Google Scholar]
  57. RTL, ‘Boek van kwart miljoen gevonden op zolder Tweede Kamer’, 31mei2018. https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4214916/boek-van-kwart-miljoen-gevonden-op-zolder-tweede-kamer.
  58. Sas, N.C.F. van, De metamorfose van Nederland. Van oude orde naar moderniteit, 1750-1900. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2004.
    [Google Scholar]
  59. ‘Schitterende bibliotheek terug in functie’ in: Trouw, 18augustus1992.
    [Google Scholar]
  60. Siebold, P.F. von, Nippon. Archiv zur Beschreibung von Japan und dessen Neben- und Schutzländern jezo mit den südlichen Kurilen, Krafto, Kooraï und den Liukiu-Inseln. 20 afleveringen. Leiden: bei dem Verfasser, 1832-1851 (Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, KW YAA 403 [-408]).
    [Google Scholar]
  61. Smidt, T. de, ‘An elderly, noble lady. The old books collection in the library of the Supreme Court of the Netherlands’, in: J.B.G.Pikkemaat (red.), The old library of the Supreme Court of the Netherlands. Hilversum: Verloren, >2008, 39-68.
    [Google Scholar]
  62. Smit, D., ‘De Handelingenkamer’, in: RemiegAerts [e.a.] (red.), In dit huis. Twee eeuwen Tweede Kamer. [Amsterdam]: Boom, 2015, 60.
    [Google Scholar]
  63. Smit, D., ‘J.J.F. Noordziek (1811-1886)’, in: RemiegAerts [e.a.] (red.), In dit huis. Twee eeuwen Tweede Kamer. [Amsterdam]: Boom, 2015, 199.
    [Google Scholar]
  64. Staat van alle de gecollecteerde middelen. ’s-Gravenhage, 1750-1806 (Den Haag, Tweede Kamer, HC Z21A3A-B).
    [Google Scholar]
  65. Stuart, Martinus, Jaarboeken van het Koningrijk der Nederlanden: het jaar 1816, 1e stuk. Amsterdam: E. Maaskamp, 1820.
    [Google Scholar]
  66. Systematische catalogus der Bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. 2 delen. ’s-Gravenhage: [Bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal], 1882-1883.
    [Google Scholar]
  67. Thomassen, Theo, Instrumenten van de macht. De Staten-Generaal en hun archieven 1576-1796. Den Haag, 2009, 2015.
  68. Thomassen, Theo, ‘To put in order’. How the greffiers Fagel documented themselves as men of politics, men of religion and men of the world’, in: T.R.Jackson (red.), Frozen in time. The Fagel collection in the Library of Trinity College Dublin. Dublin: The Lilliput Press, 2016, 36-40.
    [Google Scholar]
  69. Tijd, De, 11mei1957.
    [Google Scholar]
  70. Tweede Kamer der Staten-Generaal, Bibliotheek en Documentatiedienst, Literatuur- overzicht. ‘s-Gravenhage, 1952-1992.
    [Google Scholar]
  71. Vaderland, Het, 19september1911.
    [Google Scholar]
  72. Valentyn, François, Oud en Nieuw Oost-Indiën (…). Dordrecht: Johannes van Braam, Amsterdam: Gerard onder de Linden, 1724-1726 (Den Haag, Tweede Kamer, HC Z21A1).
    [Google Scholar]
  73. Verslag der Handelingen van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. ’s-Gravenhage: Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1814-…. Online: Historische parlementaire documenten (1814 – 1995) Geraadpleegd 1maart2021https://zoek.officielebekend-makingen.nl/uitgebreidzoeken/historisch.
    [Google Scholar]
  74. Verslag over den toestand der Koninklijke Bibliotheek in het jaar 1907. ’s-Gravenhage: Algemeene Landsdrukkerij, 1908.
    [Google Scholar]
  75. Versteeg, Bart, TonnyMichels, Tweede Kamer in detail. Den Haag: Communicatie Tweede Kamer, [1994].
    [Google Scholar]
  76. Verzaameling van placaaten, proclamatien, notificatien, enz. door de Wetgevende magt, het Uitvoerend bewind des Bataafschen volks en het Departementaal bestuur van de Eems, beginnende den 2 julij 1800, en eindigende den 1 october 1801. Vijfde deel. Te Franeker en Leeuwarden: bij D. Romar en D. v.d. Sluis, 1801.
    [Google Scholar]
  77. Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, archief zonder signatuur: Register van de boeken die uit de Nat. Bibl. ter leen gegeven zijn volgens art. 5 van ’t reglement en art. 6 van de instructie. In Den Hage, 1799. 32 banden, met verschillenden titels, over de periode 1799-1908.
    [Google Scholar]
  78. Den Haag, Nationaal Archief, 2.02.22, inv. nr. 3422: Inventaris der meubelen en andere roerende goederen die deel uitmaken van de boedel van de Tweede Kamer, opgemaakt door J.J. Hardenberg en ondertekend30augustus1878.
    [Google Scholar]
  79. Den Haag, Nationaal Archief, 2.02.22: Inventaris van het archief van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1815-1945, inv. nr. 3425, Registers van aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal aangeboden boeken.
    [Google Scholar]
  80. Den Haag, Nationaal Archief, 2.02.22, inv. nr. 3426: Catalogi van de bibliotheek, 1815 – c. 1880.
    [Google Scholar]
  81. Den Haag, Nationaal Archief, 2.02.22, inv. nr. 3493: Registers van uitgeleende boeken1855-1883
    [Google Scholar]
  82. Den Haag, Nationaal Archief, 2.02.22, inv. nr. 3495 en 3496: Registers van nieuw ingekomen en aangekochte boeken in de bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1873-1935.
    [Google Scholar]
  83. Den Haag, Tweede Kamer, HC Z4D21: Doorschoten exemplaar van Proclamatie van het Uitvoerend Bewind der Bataafsche Republiek, een nieuw Ontwerp van staatsregeling… In Den Haag: ter ‘sLands Drukkery, 1801.
    [Google Scholar]
  84. Den Haag, Tweede Kamer, HC Z4D28:2-3: Doorschoten exemplaar van Ontwerp van grondwet voor het Koningrijk der Nederlanden (…). In ‘s-Gravenhage: ter Algemeene ‘sLands Drukkerij, 1815.
    [Google Scholar]
  85. Den Haag, Tweede Kamer, HC 76C1: Bijdragen van geschied-, staat- en letterkundige aard. 18 banden met publicaties uit de periode 1793-1841.
    [Google Scholar]
  86. Den Haag, Tweede Kamer, HC 77I14: Doorschoten exemplaar van Ontwerp van Staatsregeling. In Den Haag: ter ‘sLands Drukkerij, 1798.
    [Google Scholar]
  87. Den Haag, Tweede Kamer, Handelingenkamer Catalogi: Registers van nieuw ingekomen en aangekochte boeken in de bibliotheek van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 1876-1899.
    [Google Scholar]
  88. Den Haag, Tweede Kamer, Handelingenkamer, Collectie politieke prenten. 11 banden met circa 2000 prenten van onder meer Johan Braakensiek en Louis Raemaekers, en circa 4000 losse prenten, portretten en knipsels, ca. 1880-1955.
  89. Den Haag, Tweede Kamer, zonder signatuur: Indonesië documentatiemateriaal 1945-1949. 10 knipselmappen.
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/JNB2021.011.ALSE
Loading
/content/journals/10.5117/JNB2021.011.ALSE
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error