2004
Volume 35, Issue 1
  • ISSN: 0921-5077
  • E-ISSN: 1875-7235

Abstract

Samenvatting

In dit artikel wordt de effectiviteit van het Vitaal Vakmanschap-actieprogramma in de praktijk onderzocht. Het Vitaal Vakmanschap-actieprogramma is ontwikkeld om organisaties te ondersteunen bij het behouden en/of herstellen van de ‘fit’ tussen werknemers en het werk. Doel is het proces van mentaal pensioen bij werknemers te stoppen en/of om te keren. Zo draagt het programma eraan bij dat werknemers langer gezond en productief kunnen en ook willen doorwerken. In dit artikel toetsen we de effectiviteit van het bottom-up programma bij drie Nederlandse organisaties, namelijk de Sociale Verzekeringsbank (SVB), Doc-Direkt en de Nationale Politie. In totaal namen 1.035 werknemers deel aan het onderzoek. Bij de organisaties is zowel kwantitatieve als kwalitatieve informatie verzameld, middels een vragenlijst en een logboek. Uit de resultaten blijkt dat de deelnemers het programma als positief ervoeren. In zijn geheel ging het niveau van mentaal pensioen niet omlaag tussen de diagnosemeting en de effectmeting één jaar later. Wel bleek de daling in mentaal pensioen groter voor werknemers die actief deelnamen aan de interventie(s) in het programma dan werknemers die minder actief deelnamen. Dus, hoe actiever de deelname, hoe groter de effectiviteit van het programma. We sluiten af met geleerde lessen uit het onderzoek.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/GO2022.1.002.KOOP
2022-03-01
2022-08-09
Loading full text...

Full text loading...

References

  1. Ajzen, I. (1991). The Theory of Planned Behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
    [Google Scholar]
  2. Bonell, C. P., Hargreaves, J., Cousens, S., Ross, D., Hayes, R., Petticrew, M., & Kirkwood, B. R. (2011). Alternatives to randomisation in the evaluation of public health interventions: Design challenges and solutions. Journal of Epidemiology and Community Health, 65(7), 582-587. https://doi.org/10.1136/jech.2008.082602
    [Google Scholar]
  3. Bos-Nehles, A. C., & Guest, D. (2015). Effectiviteit van de HRM-implementatie: Een procesmodel in vier stappen. Tijdschrift voor HRM, 19(3), 1-19.
    [Google Scholar]
  4. Chou, C., Bentler, P. M., & Pentz, M. A. (1998). Comparisons of two statistical approaches to study growth curves: The multilevel model and the latent curve analysis. Structural Equation Modeling,5(3), 247-266. https://doi.org/10.1080/10705519809540104
    [Google Scholar]
  5. Damen, M., Sanders, J., & Van Dam, K. (2014). Duurzame inzetbaarheid vanuit het perspectief van lager/middelbaar opgeleiden: Het bevorderen van de zelfbekwaamheid. In B.Blatter, L.Dorenbosch, & L.Keijzer (Red.), Duurzame inzetbaarheid in perspectief. TNO.
    [Google Scholar]
  6. Deci, E. L. & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic motivation and self-determination in human behavior. Plenum. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-2271-7
    [Google Scholar]
  7. Demerouti, E., Bakker, A. B., Nachreiner, F., & Schaufeli, W. B. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied psychology, 86(3), 499-512. http://dx.doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.499
    [Google Scholar]
  8. De Lange, A. H. (2020). Succesvol ouder worden op het werk? Positief psychologische perspectieven op zelfmanagement op het werk. Gedrag & Organisatie, 33(3), 184-208.
    [Google Scholar]
  9. De Lange, A. H., Taris, T., Jansen, P., Kompier, M., Houtman, I., & Bongers, P. (2005). Werk en motivatie om te leren: Zijn er verschillen tussen jongere en oudere werknemers?Gedrag & Organisatie, 18(6), 309-325.
    [Google Scholar]
  10. Dorenbosch, L. W., Gründemann, R., & Sanders, J. (2011). Sleutelen aan eigen inzetbaarheid: Kansen en keerzijdes van job crafting als methodiek ter bevordering van duurzame inzetbaarheid in de context van lager opgeleid werk. TNO.
    [Google Scholar]
  11. Dorenbosch, L. W., Sanders, J., & Blonk, R. (2012). De kwetsbaarheid van inzetbaarheid: Een dynamisch perspectief. In Werkzame arbeidsrelaties voor een werkende arbeidsmarkt (pp. 23-50). Congresbundel SZW Jaarcongres. Den Haag.
    [Google Scholar]
  12. Heck, R. H., Thomas, S. L., & Tabata, L. N. (2010). Multilevel and longitudinal modeling with IBM SPSS. Routledge.
    [Google Scholar]
  13. Huijs, J. J. J. M., Houtman, I. L. D., & Blonk, R. W. B. (2019). Development of a new measure for mental retirement: Testing of a three-factor structure of mental retirement in different subgroups. BMC Public Health, 19, 1604. https://doi.org/10.1186/s12889-019-7649-5
    [Google Scholar]
  14. Koolmees, W., & Van Engelshoven, I. (2018). Leven Lang Ontwikkelen (Kamerbrief). 27september2018. Den Haag.
    [Google Scholar]
  15. Kristof, A. L. (1996). Person-organisation fit: An integrative review of its conceptualizations, measurement, and implications. Personnel Psychology, 49(1), 1-49. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1996.tb01790.x
    [Google Scholar]
  16. Leka, S., & CoxT., & Zwetsloot, G. I. J. M. (2008). The European Framework for Psychosocial Risk Management: PRIMA-EF. I-WHO Publications.
    [Google Scholar]
  17. Nielsen, K., & Randall, R. (2013). Opening the black box: Presenting a model for evaluating organization-level interventions. European Journal of Work and Organizational Psychology,22(5), 601-617. https://doi.org/10.1080/1359432X.2012.690556
    [Google Scholar]
  18. Nielsen, K., Randall, R., Holten, A., & González, E. R. (2010). Conducting organizational-level occupational health interventions: What works?Work Stress, 24(3), 234-259. https://doi.org/10.1080/02678373.2010.515393
    [Google Scholar]
  19. Niks, I. M. W., De Jonge, J., Gevers, J. M. P., & Houtman, I. L. D. (2013). Design of the DISCovery project: Tailored work-oriented interventions to improve employee health, well-being, and performance-related outcomes in hospital care. BMC Health Services Research, 13(66), 1-11. https://doi.org/10.1186/1472-6963-13-66
    [Google Scholar]
  20. OESO. (2017). OECD Skills Strategy Diagnostic Report: The Netherlands. https://www.oecd.org/skills/nationalskillsstrategies/OECD-Skills-Strategy-Diagnostic-Report-Netherlands.pdf
    [Google Scholar]
  21. Plomp, J., & Peeters, M. (2020). De invloed van technologische vernieuwingen op de kwaliteit van werk en welzijn: Een systematische literatuurstudie. Gedrag & Organisatie, 33(4), 348-375.
    [Google Scholar]
  22. Sanders, J. M. A. F. (2016). Sustaining the employability of the low skilled worker: Development, mobility and work redesign (Doctoral dissertation). Maastricht: Research Centre for Education and the Labour Market.
    [Google Scholar]
  23. Sanders, J. M. A. F., Jetten, A., Dhondt, S., Keijzer, L., Geuskens, G., & Liebregts, W. (2013). Mentaal pensioen; een onderzoek naar kenmerken, determinanten en gevolgen. TNO.
    [Google Scholar]
  24. Sanders, J. M. A. F., & Kraan, K. (2013). Kwalificatieveroudering in Nederland; aard en omvang, oorzaken en gevolgen. TNO.
    [Google Scholar]
  25. Sanders, J. M. A. F., Kraan, K., & Boermans, S. (2018). Duurzame inzetbaarheid van laaggekwalificeerde werknemers: Werken aan competentiebeleving. Gedrag & Organisatie, 31(2), 151-172.
    [Google Scholar]
  26. Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2003). Utrecht work engagement scale: Preliminary manual. Utrecht University.
    [Google Scholar]
  27. Schaufeli, W. B., & Taris, T. (2013). Het Job Demands-Resources model: Overzicht en kritische beschouwing. Gedrag & Organisatie, 26(2), 182-204.
    [Google Scholar]
  28. Schelvis, R. M. C., Oude Hengel, K. M., Wiezer, N. M., Blatter, B. M., Van Genabeek, J. A. G. M., Bohlmeijer, E. T., & Van der Beek, A. J. (2013). Design of the Bottom-up Innovation project – a participatory, primary preventive, organizational level intervention on work-related stress and well-being for workers in Dutch vocational education. BMC Public Health, 13, 760. https://doi.org/10.1186/1471-2458-13-760
    [Google Scholar]
  29. Sociaal-Economische Raad (SER). (2019). Voortgangsrapportage actieagenda leven lang ontwikkelen. https://www.ser.nl/-/media/ser/downloads/thema/scholing-ontwikkeling/voortgangsrapp_levenlangontwikkelen.pdf
    [Google Scholar]
  30. Sociaal-Economische Raad (SER). (2020). Kennisdocument leven lang ontwikkelen: Eigen regie op loopbaan en ontwikkeling. https://www.ser.nl/-/media/ser/downloads/overige-publicaties/2020/eigen-regie-loopbaan.pdf
    [Google Scholar]
  31. Van den Heuvel, S., Van der Zwaan, L., & De Vroome, E. (2020). Study on Transitions in Employment, Ability and Motivation (STREAM): Methodologisch rapport 2010-2019. TNO.
    [Google Scholar]
  32. Van der Klink, J. J. L., Bultmann, U., Burdorf, A., Schaufeli, W. B., Zijlstra, F. R. H., Abma, F. J., Brouwer, S., & Van der Wilt, G. J. (2016). Sustainable employability – definition, conceptualization, and implications: A perspective based on the capability approach. Scandinavian Journal of Work, Environment & Health, 42(1), 71-79. https://doi.org/10.5271/sjweh.3531
    [Google Scholar]
  33. Van Emmerik, M. L., Huijs, J. J. J. M., Van de Ven, H. A., Boersma, M. K., Sanders, J. M. A. F., & Van den Eerenbeemt, J. (2017). Vitaal Vakmanschap: totaalrapport. TNO.
    [Google Scholar]
  34. Van Veldhoven, M., & Dorenbosch, L. W. (2008). Age, proactivity and career development. Career Development International, 13(2), 112-131. https://doi.org/10.1007/978-981-287-082-7_284
    [Google Scholar]
  35. Van Vuuren, T., Lub, M., & Marcelissen, F. (2016). Sturen op eigen regie van werknemers op gezondheid: Een noodzakelijke paradox. Tijdschrift voor HRM, 19(9), 1-18.
    [Google Scholar]
  36. Vos, M., Sanders, J., Graafland, M., Thole, J., & Bosma, A. (2020). 5x2x3 voor eigen regie! O&O organisaties samen werk voor meer eigen regie op duurzame inzetbaarheid. Whitepaper samenwerkende O&O organisaties. https://samenwerkendeoeno.nl/wp-content/uploads/2020/07/Whitepaper-OO-Model-Stimuleren-eigen-regie-op-duurzame-inzetbaarheid-1.pdf
    [Google Scholar]
  37. Warr, P. (2008). Work values: Some demographic and cultural correlates. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 81(4), 751-775. https://doi.org/10.1348/096317907X263638
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/GO2022.1.002.KOOP
Loading
/content/journals/10.5117/GO2022.1.002.KOOP
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error