2004
Volume 35 Number 4
  • ISSN: 0921-5077
  • E-ISSN: 1875-7235

Abstract

Samenvatting

In deze bijdrage staan zzp’ers die twee tot tien jaar geleden kanker kregen centraal ( = 90), bestaande uit een subgroep zzp’ers die ten tijde van de kankerdiagnose al zzp’er was ( = 47) en een subgroep die dat daarna is geworden ( = 43). Kankerbehandelingen kunnen leiden tot zogeheten late effecten, zoals fysieke problemen, vermoeidheid en cognitieve klachten. De gegevens van de zzp’ers zijn door middel van cross-sectioneel vragenlijstonderzoek vergeleken met werkenden die zowel ten tijde van de dataverzameling als ten tijde van de diagnose uitsluitend in loondienst werkten ( = 572). Voor de zzp’ers is nagegaan hoe klachten die bekendstaan als late effecten van kankerbehandelingen, samenhangen met werkvermogen, burn-outklachten en werkbevlogenheid. Zzp’ers blijken gemiddeld een lager werkvermogen, minder burn-outklachten en hogere werkbevlogenheid te hebben dan de in loondienst werkenden. De groep zzp’ers die pas in de jaren na diagnose zzp’er werd, ervaart relatief veel cognitieve klachten. Meer vermoeidheidsklachten onder zzp’ers hangen samen met lager werkvermogen, meer burn-outklachten en lagere werkbevlogenheid. Hogere cognitieve klachten hangen samen met meer burn-outklachten. Zzp’ers die in het verleden een kankerdiagnose hebben gehad, verdienen meer aandacht, zowel vanuit onderzoek als vanuit beleid met het oog op ondersteuning, omdat werkgerelateerde zorg voor hen nu niet standaard geregeld is.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/GO2022.4.002.BOEL
2022-12-01
2022-11-29
Loading full text...

Full text loading...

References

  1. Ahlstrom, L., Grimby-Ekman, A., Hagberg, M., & Dellve, L. (2010). The work ability index and single-item question: Associations with sick leave, symptoms, and health – A prospective study of women on long-term sick leave. Scandinavian Journal of Work, Environment and Health, 36(5), 404-412. https://doi.org/10.5271/sjweh.2917
    [Google Scholar]
  2. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The Job Demands-Resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115
    [Google Scholar]
  3. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2017). Job demands-resources theory: Taking stock and looking forward. Journal of Occupational Health Psychology, 22(3), 273-285. https://doi.org/10.1037/ocp0000056
    [Google Scholar]
  4. Bakker, A. B., Schaufeli, W. B., Leiter, M. P., & Taris, T. W. (2008). Work engagement: An emerging concept in occupational health psychology. Work and Stress, 22(3), 187-200. https://doi.org/10.1080/02678370802393649
    [Google Scholar]
  5. Boelhouwer, I. G., Vermeer, W., & Van Vuuren, T. (2021a). Late effects of cancer (treatment) and work ability: Guidance by managers and professionals. BMC Public Health, 21(1), 1-17. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11261-2
    [Google Scholar]
  6. Boelhouwer, I. G., Vermeer, W., & Van Vuuren, T. (2021b). The associations between late effects of cancer treatment, work ability and job resources: A systematic review. International Archives of Occupational and Environmental Health, 94(2), 147-189. https://doi.org/10.1007/s00420-020-01567-w
    [Google Scholar]
  7. Boelhouwer, I. G., Vermeer, W., & Van Vuuren, T. (2022a). Late effects of cancer treatment, job resources, and burnout complaints among employees with a breast cancer diagnosis 2-10 years ago: A longitudinal study. Frontiers in Psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.793138
    [Google Scholar]
  8. Boelhouwer, I. G., Vermeer, W., & Van Vuuren, T. (2022b). Work ability among employees 2-10 years beyond breast cancer diagnosis: Late treatment effects and job resources – A longitudinal study. WORK: A Journal of Prevention, Assessment & Rehabilitation. Advance online publication. https://doi.irg/10.3233/WOR-211288
    [Google Scholar]
  9. Borstkanker Vereniging Nederland. (2022). Late gevolgen. Borstkankervereniging Nederland. https://www.borstkanker.nl/leven-met-borstkanker/late-gevolgen
    [Google Scholar]
  10. CBS. (2021). Wie zijn de zzp’ers?https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/dossier-zzp/hoofdcategorieen/wie-zijn-de-zzp-ers-
    [Google Scholar]
  11. CBS. (2022a). Combineren zzp’ers hun werk als zelfstandige met werk in loondienst?https://www.cbs.nl/nl-nl/faq/zzp/combineren-zzp-ers-hun-werk-als-zelfstandige-met-werk-in-loondienst-
    [Google Scholar]
  12. CBS. (2022b). Ontwikkelingen zzp. https://www.cbs.nl/nl-nl/dossier/dossier-zzp/hoofdcategorieen/ontwikkelingen-zzp
    [Google Scholar]
  13. Commissie Chronisch zieke werkenden. (2016). Werk: van belang voor iedereen. Een advies over werken met een chronische ziekte. SER. http://www.ser.nl
    [Google Scholar]
  14. Cormier, J. N., Askew, R. L., Mungovan, K. S., Xing, Y., Ross, M. I., & Armer, J. M. (2010). Lymphedema beyond breast cancer. Cancer, 116(22), 5138-5149. https://doi.org/10.1002/cncr.25458
    [Google Scholar]
  15. De Boer, A. G., Torp, S., Popa, A., Horsboel, T., Zadnik, V., Rottenberg, Y., Bardi, E., Bultmann, U., & Sharp, L. (2020). Long-term work retention after treatment for cancer: A systematic review and meta-analysis. Journal of Cancer Survivorship, 14(2), 135-150. https://doi.org/10.1007/s11764-020-00862-2
    [Google Scholar]
  16. Demerouti, E., Nachreiner, F., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86(3), 499-512. https://doi.org/10.1037/0021-9010.86.3.499
    [Google Scholar]
  17. Dorland, H. F., Abma, F. I., Roelen, C. A. M., Smink, A., Feuerstein, M., Amick, B. C., Ranchor, A. V., & Bültmann, U. (2016). The Cognitive Symptom Checklist-Work in cancer patients is related with work functioning, fatigue and depressive symptoms: A validation study. Journal of Cancer Survivorship, 10(3), 545-552. https://doi.org/10.1007/s11764-015-0500-9
    [Google Scholar]
  18. Drafts, B. C., Twomley, K. M., D’Agostino, R., Lawrence, J., Avis, N., Ellis, L. R., Thohan, V., Jordan, J., Melin, S. A., Torti, F. M., Little, W. C., Hamilton, C. A., & Hundley, W. G. (2013). Low to moderate dose anthracycline-based chemotherapy is associated with early noninvasive imaging evidence of subclinical cardiovascular disease. JACC: Cardiovascular Imaging, 6(8), 877-885. https://doi.org/10.1016/j.jcmg.2012.11.017
    [Google Scholar]
  19. Feuerstein, M., Todd, B. L., Moskowitz, M. C., Bruns, G. L., Stoler, M. R., Nassif, T., & Yu, X. (2010). Work in cancer survivors: A model for practice and research. Journal of Cancer Survivorship, 4(4), 415-437. https://doi.org/10.1007/s11764-010-0154-6
    [Google Scholar]
  20. Freese, C., & Van den Groenendaal, S. M. E. (2019). Het ervaren en reduceren van onzekerheid door zzp’ers – Dynamiek op de Nederlandse Arbeidsmarkt. CBS. https://longreads.cbs.nl/dynamiek-op-de-nederlandse-arbeidsmarkt-2019/ het-ervaren-en-reduceren-van-onzekerheid-door-zzpers/
    [Google Scholar]
  21. Ganz, P. A. (2001). Late effects of cancer and its treatment. Seminars in Oncology Nursing, 17(4), 241-248. https://doi.org/10.1053/sonu.2001.27914
    [Google Scholar]
  22. IKNL. (2021). NKR Cijfers. https://iknl.nl/nkr-cijfers?fs%7Cepidemiologie_id=506&fs%7Ctumor_id=1&fs%7Cregio_id=530&fs%7Cperiode_id=545%2C 546%2C547%2C548%2C549%2C550%2C551%2C552%2C553%2C554%2C555%2C556%2C557%2C558%2C559%2C560%2C561%2C562%2C563%2C564%2C565%2C566%2C567%2C568%2C569%2C5
    [Google Scholar]
  23. Ilmarinen, J., Tuomi, K., & Seitsamo, J. (2005). New dimensions of work ability. International Congress Series, 1280, 3-7. https://doi.org/10.1016/j.ics.2005.02.060
    [Google Scholar]
  24. Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397-422. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.52.1.397
    [Google Scholar]
  25. NFK. (2017). Late gevolgen van kanker: wat zijn jouw ervaringen?https://nfk.nl/resultaten/welke-ervaringen-zijn-er-met-de-late-gevolgen-van-kanker
    [Google Scholar]
  26. NFK. (2021). Zelfstandige en kanker. https://nfk.nl/themas/kanker-en-werk/zelfstandige-en-kanker
    [Google Scholar]
  27. NVAB. (2020). Kanker en werk. https://www.nvab-online.nl/content/kanker-en-werk
    [Google Scholar]
  28. Ponds, R., Van Boxtel, M. P. J., & Jolles, J. (2006). De “Cognitive Failure Questionnaire” als maat voor subjectief cognitief functioneren. Tijdschrift voor Neuropsychologie, 2, 37-45. https://www.researchgate.net/publication/286212206
    [Google Scholar]
  29. Reinertsen, K. V., Cvancarova, M., Loge, J. H., Edvardsen, H., Wist, E., & Fosså, S. D. (2010). Predictors and course of chronic fatigue in long-term breast cancer survivors. Journal of Cancer Survivorship, 4(4), 405-414. https://doi.org/10.1007/s11764-010-0145-7
    [Google Scholar]
  30. Schaufeli, W.B., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement: A multi-sample study. Journal of Organizational Behavior, 25(3), 293-315. https://doi.org/10.1002/job.248
    [Google Scholar]
  31. Schaufeli, W. B., Bakker, A. B., & Van Rhenen, W. (2009). How changes in job demands and resources predict burnout, work engagement, and sickness absenteeism. Journal of Organizational Behavior, 30(7), 893-917. https://doi.org/10.1002/job.595
    [Google Scholar]
  32. Schaufeli, W., & Van Dierendonck, D. (2000). UBOS Utrechtse Burnout Schaal: Handleiding. https://scholar.google.nl/scholar?cluster=15182214920477121664&hl=nl&as_sdt=2005&sciodt=0,5&scioq=schaufeli+dierendonck
    [Google Scholar]
  33. Sharp, L., Torp, S., Van Hoof, E., & De Boer, A. G. E. M. (2017). Cancer and its impact on work among the self-employed: A need to bridge the knowledge gap. European Journal of Cancer Care, 26(5), e12746. https://doi.org/10.1111/ecc.12746
    [Google Scholar]
  34. Sonnentag, S. (2003). Recovery, work engagement, and proactive behavior: A new look at the interface between nonwork and work. Journal of Applied Psychology, 88(3), 518-528. https://doi.org/10.1037/0021-9010.88.3.518
    [Google Scholar]
  35. Stein, K. D., Syrjala, K. L., & Andrykowski, M. A. (2008). Physical and psychological long-term and late effects of cancer. Cancer, 112(S11), 2577-2592. https://doi.org/10.1002/cncr.23448
    [Google Scholar]
  36. Taris, T. W., Le Blanc, P. M., Schaufeli, W. B., & Schreurs, P. J. G. (2005). Are there causal relationships between the dimensions of the Maslach Burnout Inventory? A review and two longitudinal tests. Work and Stress, 19(3), 238-255. https://doi.org/10.1080/02678370500270453
    [Google Scholar]
  37. Taskila, T., De Boer, A. G. E. M., Van Dijk, F. J. H., & Verbeek, J. H. A. M. (2011). Fatigue and its correlates in cancer patients who had returned to work – a cohort study. Psycho-Oncology, 20(11), 1236-1241. https://doi.org/10.1002/pon.1843
    [Google Scholar]
  38. TNO. (2021). Zelfstandigen Enquête Arbeid 2021 – Resultaten in vogelvlucht. https://www.monitorarbeid.tno.nl/nl-nl/publicaties/zea-2021-resultaten-in-vogelvlucht/
    [Google Scholar]
  39. Todd, B. L., Feuerstein, E. L., & Feuerstein, M. (2011). When breast cancer survivors report cognitive problems at work. International Journal of Psychiatry in Medicine, 42(3), 279-294. https://doi.org/10.2190/PM.42.3.d
    [Google Scholar]
  40. Torp, S., Nielsen, R. A., Gudbergsson, S. B., & Dahl, A. A. (2012). Worksite adjustments and work ability among employed cancer survivors. Supportive Care in Cancer, 20(9), 2149-2156. https://doi.org/10.1007/s00520-011-1325-3
    [Google Scholar]
  41. Torp, S., Paraponaris, A., Van Hoof, E., Lindbohm, M. L., Tamminga, S. J., Alleaume, C., Van Campenhout, N., Sharp, L., & De Boer, A. G. (2019). Work-related outcomes in self-employed cancer survivors: A European multi-country study. Journal of Occupational Rehabilitation, 29(2), 361-374. https://doi.org/10.1007/s10926-018-9792-8
    [Google Scholar]
  42. Torp, S., Brusletto, B., Withbro, T. B., Nygaard, B., & Sharp, L. (2020). Work experiences during and after treatment among self-employed people with cancer. Journal of Occupational Rehabilitation, 30(1), 49-58. https://doi.org/10.1007/s10926-019-09845-2
    [Google Scholar]
  43. Trouw (2020). Moeten er bedrijfsartsen komen voor alle zzp’ers?https://www.trouw.nl/economie/moeten-er-bedrijfsartsen-komen-voor-alle-zzp-ers~b4f8dc76/
    [Google Scholar]
  44. Van den Groenendaal, S. M. E., Rossetti, S., Van den Bergh, M., Kooij, T. A. M., & Poell, R. F. (2021). Motivational profiles and proactive career behaviors among the solo self-employed. Career Development International, 26(2), 309-330. https://doi.org/10.1108/CDI-06-2020-0149
    [Google Scholar]
  45. Van der Torre, W., & Dirven, H. J. (2016). Duurzame inzetbaarheid van zelfstandig ondernemers zonder personeel. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 32(3). https://doi.org/10.5117/2016.032.003.002
    [Google Scholar]
  46. Van Vuuren, T., & Smulders, P. (2018). Baanonzekerheid en duurzame inzetbaarheid van werknemers en zelfstandigen. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 34(2). https://doi.org/10.5117/2018.034.002.005
    [Google Scholar]
  47. Vercoulen, J. H. M. M., Swanink, C. M. A., Fennis, J. F. M., Galama, J. M. D., Van der Meer, J. W. M., & Bleijenberg, G. (1994). Dimensional assessment of chronic fatigue syndrome. Journal of Psychosomatic Research, 38(5), 383-392. https://doi.org/10.1016/0022-3999(94)90099-X
    [Google Scholar]
  48. Vercoulen, J., Swannik, C., Fennis, J., Galama, J., Van der Meer, J., & Bleijenberg, G. (1999). Checklist Individuele Spankracht (CIS). Gedragstherapie, 32, 131-136. http://www.bsw.ugent.be/VVGP/ficheCIS.pdf
    [Google Scholar]
  49. Volksgezondheidenzorg.info. (2021). Kanker | Cijfers & Context | Huidige situatie. https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/kanker/cijfers-context/huidige-situatie#node-prevalentie-van-kanker
    [Google Scholar]
  50. Wefel, J. S., Kesler, S. R., Noll, K. R., & Schagen, S. B. (2015). Clinical characteristics, pathophysiology, and management of noncentral nervous system cancer-related cognitive impairment in adults. CA: A Cancer Journal for Clinicians, 65(2), 123-138. https://doi.org/10.3322/caac.21258
    [Google Scholar]
  51. ZZP Nederland. (2022). Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV). https://www.zzpnederland.nl/verzekering/arbeidsongeschiktheid/arbeidsongeschiktheid-zzp
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/GO2022.4.002.BOEL
Loading
/content/journals/10.5117/GO2022.4.002.BOEL
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error