2004
Volume 6 Number 3
  • ISSN: 2468-2187
  • E-ISSN: 2468-2195

Abstract

Abstract

Until recently, Celtic fields could only be distinguished on aerial photographs, especially in open landscapes like arable fields and heathlands. With the emergence of data, however, a new set of these late prehistoric fields have been discovered in afforested areas. A closer examination of the about two hundred known Celtic fields in The Netherlands revealed that about 50-60 percent of them are situated in former common woodlands dating from the later Middle Ages. Apparently, there is a causal connection between the two. After the abandonment of the Celtic fields in the Early Roman period woodland regeneration on these nutrient rich soils was probably more prominent than on the surrounding podzolised soils. Archeological excavations and modern-day field research reveal that there could have been possible interphase of early and high medieval coppice woods on former Celtic fields, which were used for large-scale charcoal production supplying local and regional iron industries. This would diachronically and topographically connect three main narratives of Dutch sandy landscapes i.e. late prehistoric working landscapes, early and high medieval iron production and late medieval and early modern common woodlands.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/THG2021.3.001.SPEK
2021-01-01
2021-09-26
Loading full text...

Full text loading...

References

  1. Arnoldussen, S. & M.van der Linden (2017). ‘Paleo-ecological and archaeological analysis of two Celtic fields (Zeij n-Noordseveld and Wekerom-Lunteren): solving the puzzle of Celtic field bank formation’. Vegetation History and Archaeobotany26, pp. 551-570.
    [Google Scholar]
  2. Beek, R. van (2009). Reliëf in tijd en ruimte. Interdisciplinair onderzoek naar bewoning en landschap van Oost-Nederland tussen vroege prehistorie en middeleeuwen. Dissertatie Wageningen Universiteit, Wageningen.
  3. Bijlsma, R.J. (2002). Bosrelicten op de Veluwe. Een historisch-ecologische beschrijving. Wageningen (Alterra-rapport 647).
  4. Brongers, J.A. (1976). Air photography and Celtic field research in The Netherlands. ROB, Amersfoort.
  5. Doorenbosch, M. (2013). Ancestral heaths. Reconstructing the barrow landscape in the central and southern Netherlands. Dissertatie Universiteit Leiden.
  6. Duijvenvoorde, R. van (2006). ‘Vroeghistorische ijzerproductie in Nederland’. GEA39 (3), pp. 86-93.
    [Google Scholar]
  7. Elerie, H., H.Smeenge & E.van den Berg (2015). ‘Te holt en te veld. Hoe bos en hei telkens veranderden’. In: Th.Spek, H.Elerie, J.P.Bakker & I.Noordhoff (red.). Landschapsbiografie van de Drentsche Aa. Assen, pp. 244-281.
    [Google Scholar]
  8. Groenewoudt, B.J. (1989). ‘Prehistorische woonplaatsen in een landschap (De Borkeld bij Markelo)’. Landschap6, pp. 301-317.
    [Google Scholar]
  9. Groenewoudt, B. (2005). ‘Sporen van houtskoolproductie en landschapsdynamiek in een verdwenen bos bij Anloo’. Nieuwe Drentse Volksalmanak122, pp. 152–162.
    [Google Scholar]
  10. Groenewoudt, B.J., Th.Spek & H.M.van der Velden (1998). Raalte-Jonge Raan. De geschiedenis van een Sallandse bouwlandkamp. Amersfoort (Rapportage Archeologische Monumentenzorg 58).
  11. Groenewoudt, B. & Th.Spek (2015). ‘Woodland Dynamics as a Result of Settlement Relocation on Pleistocene Sandy Soils in the Netherlands (200 bc–ad 1400)’. Rural Landscapes: Society, Environment, History3 (1), pp. 1–17. doi: http://dx.doi.org/10.16993/rl.20
    [Google Scholar]
  12. Heidinga, H.A. (1987) Medieval settlement and economy north of the Lower Rhine. Kootwijk and the Veluwe (The Netherlands). Dissertatie Universiteit van Amsterdam, Assen.
  13. Jager, S.W. (2015). ‘Van hunebedbouwer tot Drent. Bewoning en landgebruik tot de Vroege Middeleeuwen’. In: Spek, Th., H.Elerie, J.P.Bakker & I.Noordhoff (red.). Landschapsbiografie van de Drentsche Aa. Assen, pp. 141-175.
    [Google Scholar]
  14. Joosten, I. (2004). Technology of Early Historic iron production in The Netherlands. Dissertatie Vrije UniversiteitAmsterdam (Geoarchaeological and Bioarchaeological Studies 2).
  15. Joosten, I. & M.van Nie (1995). ‘Vroegmiddeleeuwse ijzerproduktie op de Veluwe’. Madoc9 (3), pp. 203-211.
    [Google Scholar]
  16. Kleine Koerkamp, K. (2020). Een eeuwenoud bos genaamd Het Asselt. Hoe oude antropogene structuren in een Veluws boslandschap hebben geleid tot het ontrafelen van de landschaps-, gebruiks- en bezitsgeschiedenis van het bos Het Asselt (gemeente Rheden) over de periode vanaf de Vroege Middeleeuwen tot het heden. Masterscriptie Landschapsgeschiedenis RijksuniversiteitGroningen.
  17. Moerman, J.D. (1957). ‘Oude smeedijzerindustrie I: IJzerkuilen en klapperstenen’. Bijdragen en mededelingen Gelre56, pp. 3-32.
    [Google Scholar]
  18. Moerman, J.D (1960). ‘Oude smeedijzerindustrie II: De techniek’. Bijdragen en Mededelingen Gelre59, pp. 1-37.
    [Google Scholar]
  19. Moerman, J.D (1968-1969). ‘Oude smeedijzerindustrie III: Beschrijving der overblijfselen’. Bijdragen en Mededelingen Gelre63, pp. 1-30.
    [Google Scholar]
  20. Moerman, J.D (1970). ‘Oude smeedijzerindustrie III: Beschrijving der overblijfselen (vervolg)’. Bijdragen en Mededelingen Gelre64, pp. 1-41.
    [Google Scholar]
  21. Neefjes, J. & Th.Spek (2014). ‘Van hoog naar laag: dynamiek van het nederzettingspatroon op de Noordwest-Veluwe van de late prehistorie tot de volle middeleeuwen’. Historisch-geografisch Tijdschrift32 (2), pp. 67-88.
    [Google Scholar]
  22. Ouden, J. den & Th.Spek (red.) (2007). Ontstaanswijze van eikenclusters in het natuurterrein De Wilde Kamp bij Garderen. Landschapsgeschiedenis, bodemontwikkeling en vegetatiegeschiedenis. RACM, Amersfoort (Rapportage Archeologische Monumentenzorg 131B).
  23. Renes, J. (1999). Landschappen van Maasen Peel. Een toegepast historisch-geografisch onderzoek in het streekplangebied Noord- en Midden-Limburg. Dissertatie Landbouw Universiteit Wageningen, Leeuwarden.
  24. Roymans, N. (1995). ‘The cultural biography of urnfields and the long-term history of a mythical landscape’. Archaeological Dialogues2, pp. 2-38.
    [Google Scholar]
  25. Roymans, N. & F.Gerritsen (2002). ‘Landscape, ecology and mentalités. A long-term perspective on developments of the Meuse-Demer-Scheldt region’. Proceedings of the Prehistoric Society68, pp. 257-287.
    [Google Scholar]
  26. Schuyf, J. (1995). Heidens Nederland. Zichtbare overblijfselen van een niet-christelijk verleden. Matrijs, Utrecht.
  27. Smeenge, H. (2020). Historische landschapsecologie van Noordoost-Twente. Acht interdisciplinaire studies op het snijvlak van aardkunde, ecologie en cultuurhistorie (ca. 13.000 bp – heden). Dissertatie Rijksuniversiteit Groningen, Kenniscentrum Landschap, Groningen.
  28. Spek, Th. (1996). ‘Die bodenkundliche und landschaftliche Lage von Siedlungen, Äckern und Gräberfeldern in Drenthe (nördliche Niederlande). Eine Studie zur Standortwahl in vorgeschichtlicher, frühgeschichtlicher und mittelalterlicher Zeit (3400 v. Chr. – 1500 n. Chr.)’. Siedlungsforschung. Archäologie – Geschichte – Geographie14, pp. 95-193.
    [Google Scholar]
  29. Spek, Th. (2004). Het Drentse esdorpenlandschap. Een historisch-geografische studie. Matrijs, Utrecht.
  30. Spek, Th., M.Snoek, W.van der Sanden, F.van der Heijden, J.Stöver, L.Theunissen & K.Greving (2010). Waardering van Celtic field-terreinen in Drenthe. Een verkennend methodologisch onderzoek. Amersfoort (Rapporten Archeologische Monumentenzorg 141).
  31. Spek, Th., H.Elerie, J.P.Bakker & I.Noordhoff (red.) (2015). Landschapsbiografie van de Drentsche Aa. Assen.
  32. van der Velde, H.M. (2011). Wonen in een grensgebied. Een langetermijngeschiedenis van het Oost-Nederlandse cultuurlandschap (500 v. Chr. – 1300 na Chr.). Dissertatie Vrije Universiteit, Amsterdam (Nederlandse Archeologische Rapporten 40).
  33. Vervloet, J.A.J. (1994). ‘Zum Stand der angewandten historische Geographie in den Niederlanden’. Berichte zur deutschen Landeskunde68, pp. 445-458.
    [Google Scholar]
  34. Vervloet, J.A.J. (1998). ‘Applied historical geography: from inventory to planning concepts. Some reflections’. In: P.Sereno & M.L.Sturani (red.) Rural landscape between state and local communities in Europe. Past and Present. Torino, pp. 195-201.
    [Google Scholar]
  35. Vervloet, J.A.J. (2013). ‘Over hoven, kerken, kranen en ontginningen. Landschap en leven in voorstedelijk Wageningen’. In: K.Gast, B.Kernkamp & L.Klep (red.). Geschiedenis van Wageningen. Wageningen.
    [Google Scholar]
  36. Vervloet, J.A.J., J.Renes & Th.Spek (1996). ‘Historical geography and integrated landscape research’. In: F.H.A.Aalen (red.). Landscape Study and Management. Dublin.
    [Google Scholar]
  37. Waterbolk, H.T. (1982). ‘Mobilität von Dorf, Ackerflur und Gräberfeld in Drenthe seit der Latènezeit. Archäologischen Siedlungsforschungen auf der Nordniederländischen Geest’. Offa. Berichte und Mitteilungen zur Urgeschichte, Frühgeschichte und Mittelalterarchäologie39, pp. 97-137.
    [Google Scholar]
  38. Wildschut, J.T., H.J.Brijker & E.van den Dool (2004). Oudeboskernen van de Utrechtse Heuvelrug. Dienst Ruimte en Groen Provincie Utrecht, Utrecht.
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/THG2021.3.001.SPEK
Loading
/content/journals/10.5117/THG2021.3.001.SPEK
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error