2004
Volume 48, Issue 103
  • ISSN: 0923-7771
  • E-ISSN: 2665-9492

Abstract

Abstract

This article describes the evolution of Dutch roman catholic catechetics, especially for primary and secondary education, in the years 1945–1985. Following the traditional catechism in questions and answers, a ‘catechetics on the history of salvation’ was developed around 1950, quickly thereafter followed by the ‘experiential catechetics’. Halfway through the seventies, this catechetical method underwent some influence from Latin-American liberation theology. From the eighties onward, the population of Catholic schools became more pluriform and subsequently more multicultural. To approach the pupils, the experiential catechetics was increasingly combined with the school subject ‘sociology’ and from 1985 onward (since that year obliged) with the subject ‘spiritual currents’. At first, experiential catechetics had the full consent of the bishops, but under the pressure of Rome and conservative bishops appointed in 1970 and 1972, the catechetics placed more emphasis on the transmission of faith. This emphasis, however, hardly resulted in a fundamental influence on the evolution of catechetics in an orthodox direction.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/DNK2025.2.004.WINK
2025-12-01
2026-01-26
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/09237771/48/103/DNK2025.2.004.WINK.html?itemId=/content/journals/10.5117/DNK2025.2.004.WINK&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. UrsAltermatt, Katholizismus und Moderne. Zur Sozial- und Mentalitätsgeschichte der Schweizer Katholiken im 19. und 20. Jahrhundert (Zürich: Benzinger1989).
    [Google Scholar]
  2. Besluiten van de Particuliere Synode van de Bisschoppen van Nederlandhttps://www.vatican.va/content/john-paul-ii/nl/speeches/1980/january/documents/hf_jp-ii_spe_19800130_sinodo.html, geraadpleegd 11-07-25)
    [Google Scholar]
  3. Bisschoppenconferentie, De katholieke sociale organisaties in deze tijd. Schrijven van het Hoogwaardig Episcopaat aan de katholieke sociale organisaties, in het bijzonder van de werknemenden, Utrecht, maart1960 (https://kdc-opac.hosting.ru.nl/pdf/Biss1324.pdf , geraadpleegd op 11-07-25)
    [Google Scholar]
  4. WimBoelens, ‘De ervaringscatechese pastoraal-theologisch gewaardeerd’, in: Streven, 49(1981-1982), 211-221.
    [Google Scholar]
  5. ErikBorgman, ‘De diskussie met Rome’, in: Janvan Lier en JanSimons (red.), Geloof leren geloven. Twintig jaar ‘De Nieuwe Katechismus’: leren van het verleden met het oog op de toekomst (Nijmegen: Hoger Katechetisch Instituut, 1987), 15-48.
    [Google Scholar]
  6. M.Bos, Het katholiek onderwijs. Een onderzoek naar de aard en een voorlopige visie (’s-Hertogenbosch: Malmberg, 1967).
    [Google Scholar]
  7. Brief van de bisschoppen over het katholieke onderwijs. Utrecht, 11januari1977, Bisschoppelijke brieven, nr. 9: https://kdc-opac.hosting.ru.nl/pdf/Biss1534.pdf, geraadpleegd 11-07-25)
    [Google Scholar]
  8. PaulCooreman, ‘De ontstaansgeschiedenis van de Nieuwe Katechismus’, in: Janvan Lier en JanSimons (red.), Geloof leren geloven. Twintig jaar ‘De Nieuwe Katechismus’: leren van het verleden met het oog op de toekomst (Nijmegen: Hoger Katechetisch Instituut, 1987), 15-48.
    [Google Scholar]
  9. WilhelmDamberg, Abschied vom Milieu? Katholizismus im Bistum Münster und in den Niederlanden, 1945-1980 (Paderborn: Schöningh, 1997).
    [Google Scholar]
  10. Peterde Haan, Van volgzame elitestrijder tot kritische gelovige. Geschiedenis van de Katholieke Actie in Nederland (1934-1966) (Nijmegen: Katholiek Documentatie Centrum, 1997).
    [Google Scholar]
  11. MarjetDerks, ‘The Gospel of the old. Media, Gender, and the invisible conservative Dutch Catholic in the long 1960s’, in: Schweizerisch Zeitschrift für Religions- und Kulturgeschichte/Revue Suisse d’histoire religieuse et culturelle, 104(1020) 135-154.
    [Google Scholar]
  12. FredEijkman, Sjefvan der Horst en Janvan Lier, Werkboek voor ‘katechese’. Plaatsbepaling, verantwoording en uitvoering van een schoolkatechese voor en door twaalf tot achttienjarigen (Nijmegen: Hoger Katechetisch Instituut, 1977).
    [Google Scholar]
  13. J.Gijsen, Katechese is opvoeden tot geloven in God in de Kerk van Jezus Christus (Roermond: Bisdom Roermond, 1977).
    [Google Scholar]
  14. GeorgeHarinck en LodewijkWinkeler, ‘De twintigste eeuw en verder, in: Herman J.Selderhuis (red.), Handboek Nederlandse Kerkgeschiedenis (Utrecht: KokBoekencentrum, 20255), 873-1143.
    [Google Scholar]
  15. Jan-HendrikHerbst, ‘Flaschenpost für die Zukunft? Johannes A. van der Vens „Kritische Godsdienstdidactiek“ (1982) und ihre Impulse für eine Religionspädagogik der Gegenwart’, in: Religionspädagogische Beiträge/Journal for Religion in Education, 45(2022)3, 73-83, https://doi.org/10.20377/rpb-239.
    [Google Scholar]
  16. Herderlijkschrijven, De Aartsbisschop en de Bisschoppen van Nederland, aan de hun toevertrouwde geestelijkheid en gelovigen (Utrecht: z.u., 1948) (https://kdc-opac.hosting.ru.nl/pdf/Biss1291.pdf , geraadpleegd op 11-07-25).
    [Google Scholar]
  17. Th.G.A.Hoogbergen, Over Geestdrift en Bevlogenheid. 75 jaar Ons Middelbaar Onderwijs 1916-1991 (Tilburg: Zuidelijk Historisch Contact, 1991).
    [Google Scholar]
  18. Katechese op de basisschool, een handreiking voor de praktijk (Eindhoven: Katechetisch Centrum, z.j. [1976]).
    [Google Scholar]
  19. Methode Hellig Hart (z.j.). http://www.hebtlef.nl/HH/docenten/verantwoording.html
  20. Nationale Raad voor Liturgie, Directorium voor de eucharistievieringen met kinderen (Zeist: NRL, 1979).
    [Google Scholar]
  21. De Nieuwe Katechismus. Geloofsverkondiging voor volwassenen (Hilversum: Paul Brand, ‘s-Hertogenbosch: Malmberg, Roermond-Maaseik: Romen, 1966).
    [Google Scholar]
  22. JanRoes, ‘Hirtenbrief und Bumerang. Das Mahnwort der katholische Bischöfe der Niederlande (1954) zur parteipolitischen Tätigkeit von katholischen Christen’, in: Kirchliche Zeitgeschichte, 3(1990), 116-125.
    [Google Scholar]
  23. Ruimte tot menswording voor de jeugd. Ontwerprapport ter voorbereiding van de plenaire vergadering op 5-6-7 en 8 januari 1969, (Amersfoort: De Horstink, 1969).
    [Google Scholar]
  24. EdwardSchillebeeckx, Gerechtigheid en liefde. Genade en bevrijding (Baarn: Nelissen, 1977).
    [Google Scholar]
  25. OsmundSchreuder, ‘Die deprivierte Mitte’, in: W.Weymen-Weyhe (Hrsg.), Die offene Kirche (Düsseldorf: Patmos, 1974), 234-264
    [Google Scholar]
  26. EdSimons en LodewijkWinkeler, Het Verraad der Clercken. Intellectuelen en hun rol in de ontwikkelingen van het Nederlands katholicisme na 1945 (Baarn: Arbor, 1987).
    [Google Scholar]
  27. J.Simons, P.Franken en C.Verbeek, ‘Van katechismus naar levensbeschouwelijk onderwijs’, in: School en Godsdienst48(1994), nr.3, 41-51 (https://jansimons.nl/bronnenmagazijn/bestandenbronnenmagazijn/artsg/katechlevo.pdf, geraadpleegd op 11-07-25).
    [Google Scholar]
  28. JacquesVan den Nieuwenhove, ‘Bevrijdingscatechese, begripsverheldering en oriëntatie’, in: Bevrijd om te dienen, bijbelse en eigentijdse bevrijdingstheologie en -catechese (Antwerpen: Patmos, 1978), 214-228.
    [Google Scholar]
  29. F.J.J.Verstraelen, ‘Missionswissenschaft in den Niederlanden. Uberlegungen, Fakten, Perspektieven’, in: Zeitschrift für Missionswissenschaft und Religionswissenschaft, 57(1973), 285-295.
    [Google Scholar]
  30. HannekeWesthoff, Geestelijke bevrijders. Nederlandse katholieken en hun beweging voor geestelijke volksgezondheid in de twintigste eeuw (Nijmegen: Valkhof Pers, 1996).
    [Google Scholar]
  31. LodewijkWinkeler, ‘Ten dienste der seminaristen. Handboeken op de Nederlandse priesteropleidingen, 1800-1967’, in: Jaarboek van het Katholiek Documentatie Centrum, 17(1987), 12-56.
    [Google Scholar]
  32. LodewijkWinkeler, ‘De theologische faculteit van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Een beknopte geschiedenis (1923-1992)’, in: Jaarboek van het Katholiek Documentatie Centrum, 27(1997), 94-139.
    [Google Scholar]
  33. LodewijkWinkeler, ‘Van Smits tot Smits. Rooms-katholieke theologieopleidingen in Nederland sinds 1964’, in: Documentatieblad voor de Nederlandse Kerkgeschiedenis na 1800, 24(2001), nr. 54, 59-76.
    [Google Scholar]
  34. LodewijkWinkeler, ‘Verder dan het concilie. Het Nederlands katholicisme, laboratorium voor kerkvernieuwing, 1960-1975’, in: Documentatieblad voor de Nederlandse Kerkgeschiedenis na 1800, 39(2016), nr. 84, 59-76.
    [Google Scholar]
  35. G.Zeegers, G.Dekker en J.Peters, God in Nederland. Een statistisch onderzoek naar godsdienst en kerkelijkheid in Nederland (Amsterdam: Van Ditmar, 1967).
    [Google Scholar]
/content/journals/10.5117/DNK2025.2.004.WINK
Loading
/content/journals/10.5117/DNK2025.2.004.WINK
Loading

Data & Media loading...

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error