‘Waar de beukende voorhamers donder en bliksem in ’t leven roepen.’ Willem Elsschots Lijmen als bron voor de geschiedenis van bedrijf en industrie in de stad

References

1. Acke, Daniel & ElisabethBekers (red.), Brussel schrijven/Ecrire Bruxelles: De stad als inspiratiebron sinds de 19de eeuw/La ville comme source d’inspiration depuis le XIXe siècle. Brussel, VUBPRESS, 2016.
   [Google Scholar]
2. Allende, Fermín, ‘Poor Thomas Buddenbrook! Family Business in Literature’, in: Business and Economic History On-Line, 7, 2009, 1-27.
   [Google Scholar]
3. Allende Portillo, Fermín, ‘La Literatura como objeto de estudio para la historia económica’, in: MaríaEncarnaNicolásMarín & CarmenGonzález Martínez (red.), Ayeres en discusión: temas clave de Historia Contemporánea hoy. Murcia, Universidad de Murcia, 2008.
   [Google Scholar]
4. Alter, Robert, Imagined cities. Urban experience and the language of the novel. New Haven, Yale University Press, 2005.
   [Google Scholar]
5. Ameel, Lieven, JasonFinch, SiljaLaine & RichardDennis (red.), The Materiality of Literary Narratives in Urban History. Londen, Routledge, 2019.
   [Google Scholar]
6. Ankersmit, Frank R., Narrative Logic. A Semantic Analysis of the Historian’s Language. Den Haag, Martinus Nijhoff Philosophy Library, 1983.
   [Google Scholar]
7. Aron, Paul & LaurenceBrogniez, Zone Canal. Brussel, Editions de l’Université de Bruxelles, 2022.
   [Google Scholar]
8. Becuwe, Frank, ‘Het appel van de historische lift’, in: M&L. Monumenten, Landschappen en Archeologie42, 4, 2023, 23-39.
   [Google Scholar]
9. Bennett, Robert J., HarrySmith, Carryvan Lieshout, PieroMontebruno & GillNewton, The Age of Entrepreneurship. Business Proprietors, Self-Employment and Corporations Since 1851. Londen, Taylor and Francis, 2019.
   [Google Scholar]
10. Bennett, Tony & PatrickJoyce (red.), Material Powers: Cultural Studies, History and the Material Turn. Londen, Routledge, 2010.
    [Google Scholar]
11. Bertels, Inge, JanHein Furnée, TomSintobin, HansVandevoorde & Robvan de Schoor (red.), Tussen beleving en verbeelding. De stad in de negentiende-eeuwse literatuur. Leuven, Universitaire Pers Leuven, 2013.
    [Google Scholar]
12. Bertrand, Jérôme & CélineCheron, ‘Oude liften, jong erfgoed. De uitdagingen van de modernisering’, in: Erfgoed Brussel13, 2014, 92-101.
    [Google Scholar]
13. Braeken, Jo & LydieMondelaers, Bouwen door de eeuwen heen in Brussel. Stad Brussel, Binnenstad, 1B H-O. Luik, Mardaga, 1993.
    [Google Scholar]
14. Carmiggelt, Simon, Notities over Willem Elsschot. Amsterdam, Peter Loeb, 1976.
    [Google Scholar]
15. Carmiggelt, Simon, Ontmoetingen met Willem Elsschot. Amsterdam, De Arbeiderspers, 1985.
    [Google Scholar]
16. Catherine, Lucas, Als kasseien konden spreken. Negen eeuwen Vlaamsesteenweg in Brussel. Antwerpen, EPO, 2024.
    [Google Scholar]
17. Chandler, Alfred D., The visible hand. The managerial revolution in American business. Cambridge MA, Harvard University Press, 1977.
    [Google Scholar]
18. Chandler, Alfred D., Scale and Scope: The Dynamics of Industrial Capitalism. Cambridge MA: Harvard University Press, 1994.
    [Google Scholar]
19. Crossick, Geoffrey & Heinz-GerhardHaupt, The Petite Bourgeoisie in Europe 1780-1914. Enterprise, Family and Independence. Londen, Routledge, 1995.
    [Google Scholar]
20. De Beule, Michel, Bruxelles, une ville industrielle méconnue: impact urbanistique de l’industrialisation. Brussel, La Fonderie, 1994.
    [Google Scholar]
21. Declève, Marine, ‘Reading the Brussels Palimpsest in the History of the Nouveau Plan de Bruxelles Industriel (1910)’, in: Urban Planning5, 2, 2020, 229-242.
    [Google Scholar]
22. Decoorne, Ewout, De roman als geschiedenis: een studie aan de hand van het literaire oeuvre van Ousmane Sembne en Ngugi wa Thiong’o. Gent, masterscriptie Universiteit Gent, 2016.
    [Google Scholar]
23. Degraeve, Matthijs, Building Brussels. Construction Entrepreneurs in a Transforming Urban Space (1830-1970). Brussel, doctoraatsverhandeling Vrije Universiteit Brussel, 2021.
    [Google Scholar]
24. Degraeve, Matthijs, ‘Wie bouwde Brussel? Het profiel van vaklui en ondernemers in de Brusselse bouwsector rond 1865’, in: Brussels Studies190, 2024. https://journals.openedition.org/brussels/7309.
    [Google Scholar]
25. Degraeve, Matthijs, ‘The Business of City-Building. Long-Term Change and Continuity in the Construction Sector (Brussels, 1830–1970)’, in: Enterprise & Society, 26, 2, 2025, 356-387.
    [Google Scholar]
26. Degraeve, Matthijs, FrederikVandyck, IngeBertels, HeidiDeneweth & StephanieVan de Voorde, ‘Spatial Analysis of Small Timber Construction Enterprises in Brussels, 1880-1980’, in: Studies in the History of Services and Construction. Proceedings of the Fifth Annual Conference of the Construction History Society. Cambridge, Construction History Society, 2018, 427-442.
    [Google Scholar]
27. Degraeve, Matthijs, HeidiDeneweth & StephanieVan de Voorde, ‘Artisans’ chase for urban space. Clusters of construction entrepreneurs in Brussels, c. 1830–1930’, in: Urban History51, 3, 2024, 581-599.
    [Google Scholar]
28. Desmed-Thielemans, Marie-Rose, ‘De aanzet van de industrie in het Brusselse voor 1830’, in: Tijdschrift van het Gemeentekrediet van België38, 149, 1984, 151-238.
    [Google Scholar]
29. De Smedt, Marcel, Uit het schrijfatelier van Elsschot. Tekstgenetische studies. Antwerpen, Willem Elsschot Genootschap, 2020.
    [Google Scholar]
30. Dyos, Harold James & MichaelWolff (red.), The Victorian City: Images and Realities. Londen, Routledge, 1973.
    [Google Scholar]
31. Elsschot, Willem, Verzameld werk. Amsterdam, Athenaeum, 2005.
    [Google Scholar]
32. Furnée, Jan Hein, Plaatsen van beschaafd vertier. Standsbesef en stedelijke ruimte in Den Haag, 1850-1890. Amsterdam, Bert Bakker, 2012.
    [Google Scholar]
33. Gillet, Louis, L’exorcisme par l’écriture: une approche des sources du roman Lijmen de W. Elsschot. Luik, Université de Liège, 1985.
    [Google Scholar]
34. Greshoff, Jan, ‘Alfons de Ridder alias Willem Elsschot’, in: De Gids120, 4, 1957, 127-130.
    [Google Scholar]
35. Guinn, Andrew & PatrickCooper-McCann, ‘When Did Deindustrialization Start? Reexamining Industrial Decline in Metro Detroit’, in: Journal of Urban History, 2025, online first.
    [Google Scholar]
36. Hansen, Per H., ‘Business History: A Cultural and Narrative Approach’, The Business History Review, 86, 4, 2012, 693-717.
    [Google Scholar]
37. Harvey, David, The Urban Experience. Baltimore, Johns Hopkins UP, 1989.
    [Google Scholar]
38. Heymans, Vincent, Les dimensions d’ordinaire: La maison particulière entre mitoyens à Bruxelles. Fin XIXème—début XXème siècle. Parijs, L’Harmattan, 1998.
    [Google Scholar]
39. Huberty, Colette & PauloValente Soares, De Sint-Katelijnewijk en de oude havendokken (Brussel, stad van kunst en geschiedenis 11). Brussel, Brussels Hoofdstedelijk Gewest, 1994.
    [Google Scholar]
40. Huygh, Brent, ‘Tegen de stroom in’: de Brusselse toegangswegen in de 18de eeuw. Brussel, masterproef Vrije Universiteit Brussel, 2024.
    [Google Scholar]
41. Jacques, Clara, ‘Wil de echte Boorman opstaan? Jules Valenpint en Willem Elsschots Wereldtijdschrift’, in: Zuurvrij41, 2021, 6-18.
    [Google Scholar]
42. Jenkins, Keith, Refiguring history. New thoughts on an old discipline. Londen, Routledge, 2003.
    [Google Scholar]
43. Joostens, Piet, ‘Elsschot in Brussel (3). Het mysterie van de Rue de Flandre 62’, in: Achter de schermen. Nieuwsbrief van het Willem Elsschot Genootschap20, 5-6, 2019, 19-23.
    [Google Scholar]
44. Kemperink, Mary, ‘Citylife in Nederland rond 1900. Literatuur als bron voor stadsgeschiedenis’, in: IngeBertels, JanHein Furnée, TomSintobin, HansVandevoorde & Robvan de Schoor (red.), Tussen beleving en verbeelding. De stad in de negentiende-eeuwse literatuur. Leuven, Universitaire Pers Leuven, 2013, 293-315.
    [Google Scholar]
45. Kenny, Nicolas, The Feel of the City: Experiences of Urban Transformation. Toronto, University of Toronto Press, 2014.
    [Google Scholar]
46. Kurgan-Van Hentenrijk, Régine, ‘Les patentables à Bruxelles au XIXe siècle’, in: Le Mouvement Social108, 1979, 63–88.
    [Google Scholar]
47. Lehan, Richard, The City in Literature: An Intellectual and Cultural History. Berkeley, University of California Press, 1998
    [Google Scholar]
48. Lewis, Robert D., ‘Industry and the Suburbs’, in: Robert D.Lewis (red.), Manufacturing Suburbs: Building Work and Home on the Metropolitan Fringe. Philadelphia, Temple University Press, 2008, 1-15.
    [Google Scholar]
49. Mallory, William E. & PaulSimpson-Housley, Geography and Literature: A Meeting of the Disciplines. Syracuse, Syracuse UP, 1987.
    [Google Scholar]
50. Marks-van Lakerveld, Geertrui, Over Lijmen/Het been van Willem Elsschot. Amsterdam, Wetenschappelijke Uitgeverij, 1977.
    [Google Scholar]
51. Marneffe, Françoise, ‘De gietijzeren kachel. Een revolutionair object’, in: Erfgoed Brussel33, 2020, 82-99.
    [Google Scholar]
52. Mumford, Lewis, The City in History. Its Origins, Its Transformations, and Its Prospects. Harcourt, Brace & World, 1961.
    [Google Scholar]
53. Ridder, Matthijs de, Aan Borms. Willem Elsschot, een politiek schrijver. Essay. Antwerpen, Meulenhoff-Manteau, 2007.
    [Google Scholar]
54. Rinckhout, Eric, Willem Elsschot in Parijs. Antwerpen, Vrijdag, 2022.
    [Google Scholar]
55. Sabel, Charles & JonathanZeitlin, ‘Historical Alternatives to Mass Production: Politics, Markets and Technology in Nineteenth-Century Industrialization’, in: Past and Present108, 1985, 133-176.
    [Google Scholar]
56. Schumpeter, Joseph A., ‘The Creative Response in Economic History’, in: The Journal of Economic History7, 2, 1947, 149-159.
    [Google Scholar]
57. Sermeus, Orane, ‘Een nieuwe hoogte voor de historische lift als erfgoed. Een bedrijfshistorische aanzet: de liftindustrie in België’, in: Erfgoed van Industrie en Techniek34, 4, 2024, 14-23.
    [Google Scholar]
58. Smith, Harry, Robert J.Bennett, Carryvan Lieshout & PieroMontebruno, ‘Households and Entrepreneurship in England and Wales, 1851–1911’, in: The History of the Family26, 1, 2021, 100-122.
    [Google Scholar]
59. Somers, Marc, Willem Elsschot en het Wereldtijdschrift. Antwerpen, AMVC, 1983.
    [Google Scholar]
60. Steffens, Sven, ‘La vie d’un maçon au 19e siècle, “Rik de Metselaer” (1852)’, in: Les Cahiers de La Fonderie, 19 (Construire), 1995, 12-18.
    [Google Scholar]
61. Vandermotten, Christian, ‘De Brusselse industrie. Twee en een halve eeuw evolutie’, in: Erfgoed Brussel15–16, 2015, 8-21.
    [Google Scholar]
62. van de Reijt, Vic, Elsschot, leven en werken van Alfons De Ridder. Amsterdam, Athenaeum, 2011.
    [Google Scholar]
63. van de Reijt, Vic, ‘Eindelijk alles over het Wereldtijdschrift!’, in: Zacht Lawijd22, 1, 2023, 1-22.
    [Google Scholar]
64. van de Reijt, Vic, Het Wereldtijdschrift van Willem Elsschot. La Revue Générale Illustrée & La Revue Continentale Illustrée, 1910-1914. Kalmthout, Pelckmans, 2024.
    [Google Scholar]
65. van der Woud, Auke, Koninkrijk vol sloppen. Achterbuurten en vuil in de negentiende eeuw. Amsterdam, Prometheus, 2010.
    [Google Scholar]
66. Vandevoorde, Hans, ‘De representatie van Brusselse cafés bij Heijermans & Teirlinck: Een bron van kennis?’, in: DanielAcke & ElisabethBekers (red.), Brussel schrijven/ Ecrire Bruxelles: De stad als inspiratiebron sinds de 19de eeuw/La ville comme source d’inspiration depuis le XIXe siècle. Brussel, VUBPRESS, 2016, 229-243.
    [Google Scholar]
67. Vandyck, Frederik, Built to Construct. Learning from the Architecture of Construction Workplaces in the Brussels-Capital Region. Brussel, doctoraatsverhandeling Vrije Universiteit Brussel, 2020.
    [Google Scholar]
68. Vandyck, Frederik, MatthijsDegraeve & StephanieVan de Voorde, ‘Brussels Iron and Steel Builders in the 19th and 20th Centuries: A Macroeconomic and Spatial Exploration’, in: JoãoMascarenhas-Mateus & Ana PaulaPires (red.), History of Construction Cultures. Proceedings of the 7th International Congress on Construction History. Londen, CRC Press, 2021, 1, 479-487.
    [Google Scholar]
69. Van Nieuwenborgh, Marcel, Literaire wandelingen door Brussel. Leuven, Davidsfonds, 1990.
    [Google Scholar]
70. Van Praag, Yannick, ‘Brusselse fabrieken en ateliers binnenin het bouwblok. Een verborgen industrieel erfgoed’, in: Erfgoed Brussel15–16, 2015, 40-49.
    [Google Scholar]
71. Van Wassenhove, Joseph, Bruxelles: La vie quotidienne au XIXe siècle par les écrivains de l’époque. Brussel, Editions Samsa, 2016.
    [Google Scholar]
72. Vitiello, Domenic, ‘Machine Building and City Building: Urban Planning and Industrial Restructuring in Philadelphia, 1894-1928’, in: Journal of Urban History34, 3, 2008, 399-434.
    [Google Scholar]
73. White, Hayden, Metahistory: The Historical Imagination in Nineteenth-Century Europe. Baltimore, Johns Hopkins University Press, 1973.
    [Google Scholar]
74. Zemon Davis, Natalie, ‘The Historian and Literary Uses’, in: Profession, 2003, 21-27.
    [Google Scholar]