2004
Volume 73, Issue 2
  • ISSN: 0039-8691
  • E-ISSN: 2215-1214

Abstract

Abstract

In modern Dutch the spelling principle of uniformity dictates that the singular form of plural nouns ending in and , such as , are systematically written with voiced consonants (), although the final consonants are pronounced voiceless. However, the voiced consonants of plural nouns ending in - and - () are in the singular changed into voiceless consonants, following the pronunciation and leading to the spelling etc. Yet, this rule is not systematic: there are many cases where for instance singular and plural both show a voiceless consonant, for example . In this article we examine what caused the difference in spelling rules, and we try to find an explanation for the exceptions to the rule. For this we examine the effect of various factors: the origin of the pairs of voiced and voiceless consonants, the influence of pronunciation, dialect difference, grammatical features as inflection and gender, the spelling principle of uniformity, and the etymological origin of the words concerned. It appears that the current spelling rules can be traced back to a combination of changes in pronunciation and the spelling principle of uniformity, while all exceptions can be explained by the etymology of the words concerned.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/TET2021.2.VAND
2021-12-01
2022-05-23
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/00398691/73/2/02_TET2021_2_VAND.html?itemId=/content/journals/10.5117/TET2021.2.VAND&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Bonth, R.J.G. de(1998), ‘De Aristarch van ’t Y’. De ‘grammatica’ uit Balthazar Huydecopers Proeve van Taal- en Dichtkunde (1730), Maastricht.
    [Google Scholar]
  2. Bree, C. van(2016), Leerboek voor de historische grammatica van het Nederlands, Leiden, 2e druk.
    [Google Scholar]
  3. Caron, W.J.H.(1958), Petrus Leupenius, Aanmerkingen op de Neederduitsche Taale en Naaberecht, (1653-1654), Groningen.
    [Google Scholar]
  4. Caron, W.J.H.(ed.) (1962), H.L. Spiegel, Twe-spraack. Ruygh-bewerp. Kort begrip. Rederijck-kunst, Groningen.
    [Google Scholar]
  5. Caron, W.J.H.(1971), Christiaen van Heule, De Nederduytsche Spraec-konst ofte Tael-beschrijvinghe (1633), Groningen (deel 2).
    [Google Scholar]
  6. CGR13 = Corpus Gysseling-Van Reenen: zie Gysseling.
    [Google Scholar]
  7. CLVN15 = Corpus Laatmiddel- en Vroegnieuwnederlands, samengesteld door Ans van Kemenade, Margit Rem en Nicoline van der Sijs.
    [Google Scholar]
  8. CRM14 = Corpus Van Reenen-Mulder.
  9. Dafforne, R.(1627), Grammatica ofte Leez-leerlings steunsel, Amsterdam.
    [Google Scholar]
  10. Depuydt, Katrien, MargitRem & Nicolinevan der Sijs(2018), ‘Rapportage over de onderzoekspilot binnen Nederlab t.b.v de samenstelling van een corpus van de 15e en de 16e eeuw’, rapport ten behoeve van de wetenschappelijke track van Nederlab.
    [Google Scholar]
  11. Dibbets, G.R.W.(1985), Twe-spraack vande Nederduitsche letterkunst (1584), Assen.
    [Google Scholar]
  12. Dibbets, Geert R.W.(1992), ‘Dutch Philology in the 16th and 17th century’, in: The History of Linguistics in the Low Countries, ed. J.Noordegraaf, K.Versteegh, K.Koerner, Amstedam/Philadelphia, 39-60.
    [Google Scholar]
  13. E-ANS, Elektronische ANS = Algemene Nederlandse spraakkunst, onder red. van W. Haeseryn e.a. (1997), 2de druk, Groningen: ans.ruhosting.nl/e-ans/index.html
    [Google Scholar]
  14. Etymologiebank.nl = Sijs, Nicoline van der (samensteller)(2010), Etymologiebank, op etymologiebank.nl/.
  15. Goemans, L. (1899-1901), ‘Antonius Sexagius’ De orthographia linguae Belgicae, herdrukt en met inleiding en aanmerkingen voorzien’, in: Leuvensche Bijdragen3, 167-245 en 4, 65-123.
    [Google Scholar]
  16. Gysseling, M. (1977-1987), Corpus van Middelnederlandse teksten (tot en met het jaar 1300), ’s-Gravenhage.
    [Google Scholar]
  17. Heremans, J.F.J. en VanderhaeghenF.(1882), Joos Lambrecht, Nederlandsche Spellijnghe, facsimile-uitgave van de editie uit 1550, Gent.
    [Google Scholar]
  18. Kroonen, Guus(2013), Etymological Dictionary of Proto-Germanic, Leiden.
    [Google Scholar]
  19. Loon, J. van(2014), Historische fonologie van het Nederlands, Antwerpen, 2e uitgave (eerste druk 1986).
    [Google Scholar]
  20. MNW = Middelnederlandsch Woordenboek van E. Verwijs en J. Verdam (1885-1929), Den Haag; op gtb.inl.nl.
  21. ONW = Oudnederlands Woordenboek(2009), Leiden; op gtb.inl.nl.
  22. Reenen, Pieter van en EvertWattel(1992), ‘De uitspraak van /s/ en /z/ voor klinker in het Nederlands: zes eeuwen variatie’, in: De binnenbouw van het Nederlands. Een bundel artikelen voor Piet Paardekooper, red. H. Bennis en J.W. de Vries, Dordrecht, 291-309.
    [Google Scholar]
  23. Sijs, Nicoline van der(2001), Chronologisch woordenboek van het Nederlands. De ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam.
    [Google Scholar]
  24. Sijs, Nicoline van der(2019), 15 eeuwen Nederlandse taal, Gorredijk: Uitgeverij Sterck & De Vreese.
    [Google Scholar]
  25. Sijs, Nicoline van der(2021), Taalwetten maken en vinden: het ontstaan van het Standaardnederlands, Gorredijk.
    [Google Scholar]
  26. VMNW = Vroegmiddelnederlands Woordenboek(2001), Leiden; op gtb.inl.nl.
  27. WNT = Woordenboek der Nederlandsche Taal (1882-1998), Den Haag/Leiden; Aanvullingen (2001); op gtb.inl.nl.
  28. Woordenlijst van de Nederlandsche taal (het ‘Groene Boekje’)(2015), samengesteld in opdracht van de Nederlandse en de Belgische regering, Den Haag.
    [Google Scholar]
  29. Zwaan, F.L.(1939), Uit de geschiedenis der Nederlandsche spraakkunst. Grammatische stukken van De Hubert, Ampzing, Statenvertalers en reviseurs, en Hooft. Groningen: J.B. Wolters.
    [Google Scholar]
  30. Zwaan, F.L.(1957)Jacob van der Schuere, Nederduydsche spellinge, Wolters, Groningen / Djakarta 1957.
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/TET2021.2.VAND
Loading
/content/journals/10.5117/TET2021.2.VAND
Loading

Data & Media loading...

  • Article Type: Research Article
Keyword(s): early modern Dutch; pronunciation; spelling; spelling uniformity; standardisation
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error