De transnationale en transhistorische dialoog tussen en met achttiende-eeuwse dichtende patriotten | Amsterdam University Press Journals Online
2004
Volume 62, Issue 1
  • ISSN: 1876-9071
  • E-ISSN: 2214-5729

Abstract

Abstract (English)

Patriotic lyrical poetry in the 18th-century Netherlands flourished under the influence of the work of German examples such as Klosptock, Gleim and Lavater. This contribution discusses that exchange as a ‘dialogue’ between authors from the Dutch and German language areas. The concept is borrowed from the reception theory of Jauß and Gadamer, who consider reception as an ongoing transhistorical dialogue with these texts in confrontation with our own ‘horizon of expectations’. The article will focus on the reception of Prussian and Swiss patriot poetry by Jacobus Bellamy and minor poets Kleijn & Ockerse. The intertextual analysis of this transnational literary exchange shows that the patriotic poets also entered into dialogue with a broader political and military discourse that reveals striking faultlines in the texts. The tension between political freedom and military subjection shows this most clearly. This field of tension also potentially connects the 18th-century theme of ‘patriotic self-sacrifice’ with the contemporary horizon of expectations that is determined more and more by a creeping militarisation of Dutch society.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/IN2024.1.003.HAVE
2024-06-01
2024-07-21
Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/18769071/62/1/IN2024.1.003.HAVE.html?itemId=/content/journals/10.5117/IN2024.1.003.HAVE&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Abbt, Th. (1761), Vom Tode für das Vaterland. Friedrich Nicolai.
    [Google Scholar]
  2. Bellamy, J.(1782-1783). Vaderlandsche Gezangen, van Zelandus. Van Vloten.
    [Google Scholar]
  3. Bellamy, J. (1784). Leerrede voor het volk van Nederland, naar Nehemia IV, vs. 14-17. Holland.
    [Google Scholar]
  4. Bellamy, J.(1785a). Gezangen. A. Mens Jansz.
    [Google Scholar]
  5. Bellamy, J.(1785b). Vaderlandsche Gezangen, van Zelandus. A. Mens Jansz.
    [Google Scholar]
  6. Biesemans, S., De Brabander, L. & Van der Haven, K. (2023, 3februari). Waarom een andere vredespolitiek nodig is: ‘Alle deserteurs en gewetensbezwaarden verdienen onze steun’. MO*. Geraadpleegd van https://www.mo.be/opinie/lle-deserteurs-en-gewetensbezwaarden-verdienen-onze-steun op 28september2023.
    [Google Scholar]
  7. Blitz., H.-M. (2000). Aus Liebe zum Vaderland: Die deutsche Nation im 18. Jahrhundert. Hamburg Edition.
    [Google Scholar]
  8. Bloemendal, J., et al. (2023). Introduction. In: C.van der Haven et al. (Red.), Literature without Frontiers: Transnational Perspectives on Premodern Literature in the Low Countries, 1200-1800 (pp. 1-27). Brill.
    [Google Scholar]
  9. Burgdorff, W. (1998). Nationales Erwachten der Deutschen nach 1756: Reichisches gegen territoriales Nationalbewußtsein. Imitation eines Schweizer Vorbildes oder Inszenierung des kaiserlichen Hofes? Geraadpleegd van https://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/year/2008/docId/10109 op 25september2023.
    [Google Scholar]
  10. Busken Huet, C. (1884). Litterarische Fantasien en Kritieken (vier en twintigste deel). H.D. Tjeenk Willink.
    [Google Scholar]
  11. Dudink, S. (2014). ‘Gespiegeld in glinsterend heldenstaal / verslikt in een pennemes. Jacobus Bellamy en de mannelijkheid van de dichter. In Andeweg, A. & L.Wesseling (Red.). Wat de verbeelding niet vermag. Essays bij het afscheid van Maaike Meijer (pp. 100-104). Vantilt.
    [Google Scholar]
  12. Gleim, I.W.L. (1882). Preussische Kriegslieder von einem Grenadier, Red. A.Sauer. Henninger.
    [Google Scholar]
  13. Herrmann, H.P. (1996). Individuum und Staatsmacht: Preußisch-deutscher Nationalismus in Texten zum Siebenjährigen Krieg. In Herrmann, H. P. & Blitz, H.-M., Machtphantasie Deutschland: Nationalismus, Männlichkeit und Fremdenhaß im Vaterlandsdiskurs deutscher Schriftsteller des 18. Jahrhunderts (pp. 66-79). Suhrkamp.
    [Google Scholar]
  14. Im Hof, U. (1983). Die Entstehung einer politischen Öffentlichkeit in der Schweiz. Band 1: Struktur und Tätigkeit der Helvetischen Gesellschaft. Verlag Huber.
    [Google Scholar]
  15. Jauß, H.-R. (1969). Literaturgeschichte als Provokation der Literaturwissenschaft. Konstanzer Universitätsverlag.
    [Google Scholar]
  16. Jürgens, H. & Leemans, I. (2008), Waar is Schills hoofd gebleven? Nederlands-Duitse uitwisseling in de lange achttiende eeuw. De Achttiende Eeuw, 40(1), 5-13.
    [Google Scholar]
  17. Klein, S.R.E. (1995). Patriots Republikanisme: Politieke cultuur in Nederland (1766-1787). Amsterdam University Press.
    [Google Scholar]
  18. Kleijn, J.P. & Ockerse, A. (1785-1786). Krijgs-liederen. 3 dln. G.T. van Paddenburg.
    [Google Scholar]
  19. Kloek, J.J. (1991). Receptie. In: Van Peer, W. & Dijkstra, K. (Red.). Sleutelwoorden: Kernbegrippen uit de hedendaagse literatuurwetenschap (pp. 144-150). Garant.
    [Google Scholar]
  20. Kloek, J.J. (1993). Van receptie-esthetica naar leescultuur – en terug?Forum der letteren, 34(4), 242-254.
    [Google Scholar]
  21. Lacher, R.F. (2017). “Friedrich, unser Held”: Gleim und sein König. Wallstein.
    [Google Scholar]
  22. Lavater, J.C. (2008). Schweizerlieder. In: id., Ausgewählte Werke in historischkritischer Ausgabe. Band I/1 Jugendschriften 1762-1769 (pp. 315-376), ed. BettinaVolz-Tobler. Neue Zürcher Zeitung.
    [Google Scholar]
  23. Nijland, A. (1917). Leven en werken van Jacobus Bellamy (1757-1786). 2 dln. Brill.
    [Google Scholar]
  24. Noak, B. (2012). Kennistransfer en culturele differentie: Abraham Rogerius en zijn Open deure tot het verborgen heydendom (1651). Tijdschrift voor Nederlandse taal- en letterkunde, 128(3/4), 350-364.
    [Google Scholar]
  25. Pieters, J. (2011). Historische letterkunde vandaag en morgen. Amsterdam University Press.
    [Google Scholar]
  26. Pieters, J. (2013). Op zoek naar Huygens: Italiaanse leesnotities. Poëziecentrum & KANTL.
    [Google Scholar]
  27. Spoelstra, H.A.C. (1931). De invloed van de Duitsche letterkunde op de Nederlandsche in de tweede helft van de 18e eeuw. Paris.
    [Google Scholar]
  28. Swildens, J.H. (1779). Bardietjes. (Een nieuwe soort van gedichtjes.). Willem Holtrop.
    [Google Scholar]
  29. Stookman, E. (1994). The Faces of Physiognomy: Interdisciplinary Approaches to Johann Caspar Lavater. Camden House.
    [Google Scholar]
  30. Van der Capellen tot den Pol, J.D. (1981). Aan het volk van Nederland, Red. W.F.Wertheim en A.H.Wertheim-Gijse Weenink. Eureka.
    [Google Scholar]
  31. Van der Haven, K. (2014). De lier als wapen. Dichten, doden en (ver)zwijgen in Bellamy’s Vaderlandsche Gezangen (1782-1783). Spiegel der Letteren, 56(1), 3-26.
    [Google Scholar]
  32. Van der Haven, K. (2023). Spaar de roede niet! Joost Kloek (1943-2022): dixhuitiemist, pionier en inspirator voor het historische lezersonderzoek. Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 138(4), 360-366.
    [Google Scholar]
  33. Van Wissing, Pieter (2006). ‘Joannes Petrus Kleijn 1760-1805, dichter en raadsheer. In: Biografisch Woordenboek Gelderland, red. C.A.M.Gietman et al., dl. 5, pp. 73-76. Verloren. Geraadpleegd van https://www.biografischwoordenboekgelderland.nl/bio/5_Joannes_Petrus_Kleijn
    [Google Scholar]
  34. Vuijsje, H. (2023). Wij waren geen soldaat. Het leger was voor losers. Walburg Pers.
    [Google Scholar]
  35. Vulto, R. (2021). Singing Communities. Politics of Feeling in Songs of the Dutch Revolutionary Period (1780-1715). Ongepubliceerd proefschrift. Universiteit Gent.
    [Google Scholar]
  36. Winter, M. (2005). Untertanengeist durch Militärpflicht? Das preußische Kantonsystem in brandenburgischen Städten im 18. Jahrhundert. Verlag für Regionalgeschichte.
    [Google Scholar]
  37. Zimmermann, J.G. (1760). Von dem Nationalstolze. Heidegger und Compagnie.
    [Google Scholar]
http://instance.metastore.ingenta.com/content/journals/10.5117/IN2024.1.003.HAVE
Loading
This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error