2004
  1. Home
  2. A-Z Publications
  3. Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde
  4. Volume 141, Issue 4
  5. Article
Volume 141, Issue 4
  • ISSN: 0040-7550
  • E-ISSN: 2212-0521

Abstract

Abstract

‘A peculiar type of finite verb’ is what Van den Toorn (1984: 12) calls the imperative mood. A finite verb is, after all, a verb that agrees with its subject and indicates whether an event or situation is simultaneous with or prior to the moment of speaking. However, in the imperative mood, the subject of the sentence is not expressed, and according to traditional grammar, in Dutch the imperative mood does not have tense. This contribution focuses on the form of the imperative mood that is identical to the form of the first person singular present tense. In the case of homophone verbs, this form sounds the same as the verb form in second and third-person singular present tense, but it differs in orthography. This poses a significant challenge for spellers, as even for experienced spellers, homophones cause errors (Sandra et al. 2001). We analyzed the treatment of the imperative mood in the legal educational framework and in the most commonly used methods for secondary education, and in a large-scale data analysis (see Reuneker & Dunning 2023), we compared the errors made in the spelling of the imperative mood with that of regular homophonic finite verbs. Based on this analysis, we show that Dutch secondary-school students at all levels and in all grades have more difficulty in spelling the imperative mood than in a regular finite verb. Accordingly, we offer advice for improving education materials.

© Alex Reuneker & Franka Hogewoning
Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/TNTL2025.4.001.REUN
2025-12-01
2026-01-30
Loading full text...

Full text loading...

References

  1. Bolt et al.2018 – J.Bolt, D.van Dieren, M.Jensma, F.de Jonge, H.Klaaijsen, S.Kruizinga, A.van Oord & B.Pijnappel, Kern Nederlands havo/vwo 1. Meppel: Boom, 2018.
     [Google Scholar]
  2. Boogaart & Janssen2010 – R.J.U.Boogaart & T.A.J.M.Janssen, ‘Mood in Dutch’. In: B.Rothstein & R.Thieroff (eds.), Mood in the Languages of Europe. Germanic, Romance, Celtic languages and Basque. Amsterdam: John Benjamins, 2010, p. 117-132.
     [Google Scholar]
  3. Booij & Van Santen1998 – G.E.Booij & A.van Santen, Morfologie: De woordstructuur van het Nederlands (tweede, herziene en uitgebreide druk). Amsterdam: Amsterdam University Press, 1998.
     [Google Scholar]
  4. Broekhuis, Corver & Vos2015 – H.Broekhuis, N.Corver & R.Vos, Syntax of Dutch: Verbs and Verb Phrases. Volume 1. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2015.
     [Google Scholar]
  5. Buhler et al. 2016 – J.Buhler, E.Otte, G.Plug, E.Renckens & M.Van Verseveld, Op niveau: 2 havo/vwo: leeropdrachtenboek. Amersfoort: Thiemen-Meulenhoff, 2016.
     [Google Scholar]
  6. Centrum voor Leermiddelenadvies2023 – Centrum voor Leermiddelenadvies, ‘Hoe kijken leraren Nederlands aan tegen de methodes Nederlands?’ Geraadpleegd op 5februari2025, van https://www.clu.nl/2023/06/03/hoe-kijken-leraren-nederlands-aan-tegen-de-methodes-nederlands/.
  7. Chamalaun & Ernestus2023 – R.Chamalaun & M.Ernestus (2023), ‘De rol van grammatica bij werkwoordspelling’. In: Levende Talen Tijdschrift24 (2023) 3, p. 3-16.
     [Google Scholar]
  8. Chamalaun2024 – R.Chamalaun, ‘Werkwoordspelling’. In: E.Hanssen & R.Chamalaun, (red.), Spelling en didactiek: Voor het vo en mbo. Assen: Van Gorcum, 2024, p. 37-57.
     [Google Scholar]
  9. De Haan1986 – S.de Haan, ‘Gebruiksmogelijkheden van de Nederlandse imperatief’. In: Tabu16 (1986) 2, p. 250-260.
     [Google Scholar]
  10. De Haan2015 – S.de Haan, ‘Dat de gebiedende wijs een verleden tijd kent, was al bekend’. In: NRC Handelsblad, 2mei2015.
     [Google Scholar]
  11. Den Hertog1903 – C. H.den Hertog, Nederlandse spraakkunst. 1: De leer van de enkelvoudige zin (tweede druk). W. Versluys, 1903.
     [Google Scholar]
  12. Den Tenter et al. 2019 – P.den Tenter, T.de Boer, S.te Brake, J.Chantrel, M.van der Hulst, K.van der Kamp, J.Keppler & M.Potters, Talent Nederlands voor de onderbouw max methode: 2 vwo/gymnasium leerwerkboek (2de editie). ’s-Hertogenbosch: Malmberg, 2019.
     [Google Scholar]
  13. Dera et al. 2023 – J.Dera, J.Gubbels, J.van der Loo & J.van Rijt, Vaardig met vakinhoud: handboek vakdidactiek Nederlands. Bussum: Coutinho, 2023.
     [Google Scholar]
  14. Duinhoven1984 – A.M.Duinhoven, ‘Ban de bom! Over vorm en betekenis van de imperatief’. In: De Nieuwe Taalgids77 (1984) 2, p. 148-156.
     [Google Scholar]
  15. Duinhoven1995 – A.M.Duinhoven, ‘Had gebeld! De irreële imperatief’. In: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde111 (1995), p. 346-364.
     [Google Scholar]
  16. Gertenbach & Van Slooten1924 – P.Gertenbach & H.van Slooten, Eenige belangrijke verschijnselen uit het leven der Nederlandsche taal. Den Haag/Groningen: J.B. Wolters, 1924.
     [Google Scholar]
  17. Haeseryn et al. 1997 – W.Haeseryn, K.Romijn, G.Geerts, J.de Rooij & M.van den Toorn, Algemene Nederlandse Spraakkunst. Groningen: Wolters-Noordhoff, 1997.
     [Google Scholar]
  18. Hanssen et al. 2024 – E.Hanssen, R.Chamalaun, A.Banga, M.Gijsel, J.Steenbakkers, Spelling en didactiek voor het vo en mbo. Assen: Van Gorcum, 2024.
     [Google Scholar]
  19. Instituut voor Nederlandse Lexicologie1990 – Instituut voor Nederlandse Lexicologie, Herziene woordenlijst van de Nederlandse taal. ’s-Gravenhage: SDU Uitgeverij, 1990.
     [Google Scholar]
  20. Instituut voor Nederlandse Lexicologie1995 – Instituut voor Nederlandse Lexicologie, Woordenlijst van de Nederlandse taal. ’s-Gravenhage: SDU Uitgeverij, 1995.
     [Google Scholar]
  21. Levende Talen2025 – LevendeTalen, ‘Definitieve conceptkerndoelen Nederlands gepubliceerd’. In: Levende Talen Magazine112 (2025) 1, p. 36-37.
     [Google Scholar]
  22. Malmberg2012 – Malmberg, Taal actief 4. ’s-Hertogenbosch: Malmberg, 2012.
     [Google Scholar]
  23. Malmberg2013 – Malmberg, Staal: Handleiding spelling: groep 7. ’s-Hertogenbosch: Malmberg, 2013.
     [Google Scholar]
  24. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap2024 – Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, ‘Werkopdracht actualisatie referentieniveaus taal en rekenen’. Geraadpleegd op 10februari2025, van https://www.slo.nl/@23803/werkopdracht-referentiekader-2024/.
  25. Nederlandse Taalunie2005 – Nederlandse Taalunie, Woordenlijst Nederlandse taal (herziene editie). Den Haag/Tielt: Sdu Uitgevers/Lannoo, 2005.
     [Google Scholar]
  26. Onze Taal z.d.-a – Onze Taal, ‘Red/redt de tijger’. Geraadpleegd op 5februari2025, van https://onzetaal.nl/taalloket/red-redt-de-tijger.
  27. Onze Taal z.d.-b – Onze Taal, ‘Wees maar niet bang/ben maar niet bang’. Geraadpleegd op 25juni2025, van https://onzetaal.nl/taalloket/wees-maar-niet-bang-ben-maar-niet-bang.
  28. Onze Taal z.d.-c – Onze Taal, ‘Word lid/wordt lid’. Geraadpleegd op 5februari2025, van https://onzetaal.nl/taalloket/word-lid-wordt-lid-van-onze-taal.
  29. Oostdijk et al. 2013 – N.Oostdijk, M.Reynaert, V.Hoste & I.Schuurman, ‘The Construction of a 500-Million-Word Reference Corpus of Contemporary Written Dutch’. In: P.Spyns & J.Odijk (red.), Essential Speech and Language Technology for Dutch: Results by the Stevin Programme. Berlijn: Springer, p. 219-247.
     [Google Scholar]
  30. Prenger, Van Silfhout & Herder2021 – J.Prenger, G.van Silfhout & A.Herder, Nederlands: Ontwikkelingen en uitdagingen in het curriculum po en onderbouw vo. SLO, 2021. Geraadpleegd op 25januari2025 van https://www.slo.nl/@18705/nederlands-ontwikkelingen-uitdagingen/.
     [Google Scholar]
  31. Proeme1984 – H.Proeme, ‘Over de Nederlandse Imperativus’. In: Forumder Letteren25 (1984) 1, p. 241-258.
     [Google Scholar]
  32. Renkema2020 – J.Renkema, Schrijfwijzer (zesde editie). Amsterdam: Boom, 2020.
     [Google Scholar]
  33. Reuneker & Dunning2023 – A.Reuneker & M.Dunning, ‘Van gamen tot netflixen: de spelling van Engelse leenwerkwoorden’. In: A.Mottart & S.Vanhooren (red.), 36ste Conferentie Onderwijs Nederlands. Gent: Skribis, 2023, p. 254-257.
     [Google Scholar]
  34. Reuneker2024 – A.Reuneker, ‘Engelse leenwerkwoorden en de invloed van stameinde en werkwoordstijd op spelfouten’. In: Tijdschrift voor Taalbeheersing46 (2024) 1, p. 2-18.
     [Google Scholar]
  35. Reuneker & Rebel2025 – A.Reuneker & M.Rebel, ‘Tussen jij en jouw: De spelling van homofone werkwoorden voor het gereduceerde bezittelijke en persoonlijke voornaamwoord je’. In: Dutch Journal of Applied Linguistics (DuJAL)14 (2025), p. 1-24.
     [Google Scholar]
  36. Rijpma & Schuringa1972 – E.Rijpma & F.G.Schuringa, Nederlandse spraakkunst (vierentwintigste druk). Groningen: Wolters-Noordhoff, 1972.
     [Google Scholar]
  37. Sandra et al. 2001 – D.Sandra, M.Brysbaert, S.Frisson & F.Daems, ‘Paradoxen van de Nederlandse werkwoordspelling: De logica van dt-fouten’. In: De Psycholoog36 (2001) 6, p. 282-287.
     [Google Scholar]
  38. SLO2009 – SLO, Referentiekader taal en rekenen. Amersfoort: SLO, 2009.
     [Google Scholar]
  39. SLO2020a – SLO, Kerndoelen primair onderwijs 2006. Amersfoort: SLO, 2020.
     [Google Scholar]
  40. SLO2020b – SLO, Inhoudslijn – PO Nederlands – Taalbeschouwing: begrippenlijst en taalverzorging. Amersfoort: SLO, 2020. Geraadpleegd op 23januari2025, van https://www.slo.nl/@16786/inhoudslijn-po-nederlands-begrippenlijst/.
     [Google Scholar]
  41. SLO2022 – SLO, ‘Analyse en evaluatie referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen’. Geraadpleegd op 10februari2025, van https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/05/12/eindrapportage-evaluatie-referentieniveaus.
  42. SLO2023b – SLO, TULE: Toelichting. Amersfoort: SLO, 2023. Geraadpleegd op 27mei2024, van https://www.slo.nl/thema/meer/tule/nederlands/kerndoel-11/.
     [Google Scholar]
  43. SLO2024a – SLO, ‘Definitieve conceptkerndoelen Nederlands (inclusief toelichtingsdocument)’. Amersfoort: SLO, 2024. Geraadpleegd op 25januari2025, van https://www.slo.nl/publicaties/@24174/definitieve-conceptkerndoelen-nederlands/.
  44. SLO2024b – SLO, Actualisatie van de kerndoelen. Amersfoort: SLO, 2024. Geraadpleegd op 9juni2024, van https://www.slo.nl/thema/meer/actualisatie-kerndoelen-examenprogramma/actualisatie-kerndoelen/.
     [Google Scholar]
  45. Steenbakkers, Stukker & De Glopper2021 – J.Steenbakkers, N.Stukker & K.de Glopper, ‘Formuleerproblemen in leerlingenwerk en schoolboeken Nederlands: Een onderzoek naar de aansluiting tussen de leerstof en de formuleerproblemen van leerlingen’. In: Pedagogische Studiën98 (2021), p. 27-45.
     [Google Scholar]
  46. Steenbergen & Schouwstra2018 – W.Steenbergen & M.Schouwstra, Nieuw Nederlands: 2 vwo+: leerboek. Groningen: Noordhoff Uitgevers, 2018.
     [Google Scholar]
  47. Surkyn, Sandra & Vandekerckhove2019 – H.Surkyn, D.Sandra & R.Vandekerckhove, ‘De interactie tussen gender en homofoondominantie bij dt-fouten in de informele online communicatie van jongeren’. In: Handelingen73 (2019), p. 135-154.
     [Google Scholar]
  48. Van den Toorn1984 – M.C.van den Toorn, Nederlandse grammatica (9e druk). Groningen: Wolters-Noordhoff, 1984.
     [Google Scholar]
  49. Van der Velde1956 – I.van der Velde, De tragedie der werkwoordsvormen. Groningen/Djakarta: J.B. Wolters, 1956.
     [Google Scholar]
  50. Van der Wal1994 – M.van der Wal, Geschiedenis van het Nederlands (tweede druk). Utrecht: Het Spectrum, 1994.
     [Google Scholar]
  51. Van Olmen2013 – D.Van Olmen, ‘De imperatief in de verleden tijd’. In: Nederlandse Taalkunde18 (2013) 3, p. 253-267.
     [Google Scholar]
  52. Van Wijnen (1893) – J.E.K.van Wijnen, ‘De tijden der werkwoorden’. In: Taal en Letteren3 (1893), p. 341-364.
     [Google Scholar]
  53. Vorenkamp & Schouwstra2016 – J.B.Vorenkamp & M.Schouwstra, Nieuw Nederlands: 1 vmbo-t/havo: leerboek. Groningen: Noordhoff Uitgevers, 2016.
     [Google Scholar]
  54. WNT z.d. – Woordenboek der Nederlandse Taal, Wezen. Geraadpleegd op 25juni2025, van https://gtb.ivdnt.org/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M085836.
  55. Wolf2021 – H.Wolf, ‘“Gaan jullie allemaal weg!” en andere gebiedende wijzen die wat extra aandacht verdienen’. In: Neerlandistiek, 2021. Geraadpleegd op 23januari2025, van https://neerlandistiek.nl/2021/01/gaan-jullie-allemaal-weg-en-andere-gebiedende-wijzen-die-wat-extra-aandacht-verdienen/.
     [Google Scholar]
  56. Woordenlijst der Nederlandse taal1954 – Woordenlijst der Nederlandse taal. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff, 1954.
     [Google Scholar]
  57. Zuidema1988 – J.J.Zuidema, Efficiënt spellingonderwijs: Een leer- en expertmodel voor het spellen. Proefschrift Rijksuniversiteit Utrecht. Acco: Leuven/Amersfoort, 1988.
     [Google Scholar]
/content/journals/10.5117/TNTL2025.4.001.REUN
Loading
Onthoud de gebiedende wijs!
TNTL 141, 299 (2025); https://doi.org/10.5117/TNTL2025.4.001.REUN
/content/journals/10.5117/TNTL2025.4.001.REUN
/content/journals/10.5117/TNTL2025.4.001.REUN
Loading

Data & Media loading...

  • Article Type: Research Article
Keyword(s): homophones; imperatives; language education; spelling errors; verb spelling

Most Cited Most Cited RSS feed

This is a required field
Please enter a valid email address
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error