2004
Volume 45, Issue 3
  • ISSN: 1567-7109
  • E-ISSN: 2468-1652

Samenvatting

Samenvatting

In dit artikel wordt onderzocht hoe Annie M.G. Schmidts (1971) antropomorfisme inzet om machtsverhoudingen tussen kinderen en volwassenen en tussen mensen en dieren ter discussie te stellen. Kinderlijke intuïtie, met name het vermogen van kinderen om zich te identificeren met dieren, wordt niet gepresenteerd als een kenmerk van onwetendheid, maar als een voorwaarde voor een wereld waarin mensen en dieren, volwassenen en kinderen in relatie tot elkaar leven. Het vermogen om met elkaar te communiceren speelt hierbij een cruciale rol. De centrale tegenstelling in het verhaal gaat niet over mens versus dier, maar over wie openstaat voor soort-overstijgende communicatie en wie dat niet doet. Deze herconfiguratie van machtsverhoudingen beïnvloedt ook de representatie van diersoorten in . Gedomesticeerde dieren moeten hun traditionele rol als bondgenoten van het kindpersonage afstaan aan soorten die zich gemakkelijker aan menselijke controle onttrekken, zoals de meeuw en de duif. Deze ‘liminale dieren’ spiegelen het nieuwe, autonome kindbeeld dat in deze klassieker van Schmidt wordt uitgedragen.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/PED2025.3.006.RAAT
2025-12-01
2026-04-15

Metrics

Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/15677109/45/3/PED2025.3.006.RAAT.html?itemId=/content/journals/10.5117/PED2025.3.006.RAAT&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Baker, S. (1993). Picturing the beast: Animals, identity, and representation. Urbana & Chicago, IL: University of Illinois Press.
    [Google Scholar]
  2. Beauvais, C. (2015). Mighty child: Time and power in children’s literature. Amsterdam, Nederland: John Benjamins.
    [Google Scholar]
  3. Bettelheim, B. (2010). The uses of enchantment: The meaning and importance of fairy tales. New York, NY: Random House.
    [Google Scholar]
  4. Blount, M. J. (1974). Animal land: The creatures of children’s fiction. New York, NY: Avon Books.
    [Google Scholar]
  5. Branderhorst, P., & Van Teeseling, M. (1991). Annie M. G. Schmidt: Het beest moet los. In E.van Alphen & M.Meijer (Eds.), De canon onder vuur: Nederlandse literatuur tegendraads gelezen (pp. 195-209). Amsterdam, Nederland: Van Gennep.
    [Google Scholar]
  6. Cole, M., & Stewart, K. (2014). Our children and other animals: The cultural construction of human–animal relations in childhood. New York, NY: Routledge.
    [Google Scholar]
  7. Cosslett, T. (2016). Talking animals in British children’s fiction, 1786–1914. New York, NY: Routledge.
    [Google Scholar]
  8. Dane, J. (z.j.). De pedagogiek van het vogelnestje. Geraadpleegd van https://didactiefonline.nl/artikel/de-pedagogiek-van-het-vogelnestje
    [Google Scholar]
  9. DeMello, M. (2012). Speaking for animals: Animal autobiographical writing. Oxford, Verenigd Koninkrijk: Taylor & Francis.
    [Google Scholar]
  10. Donaldson, S., & Kymlicka, W. (2011). Zoopolis: A political theory of animal rights. Oxford, Verenigd Koninkrijk: Oxford University Press.
    [Google Scholar]
  11. Elick, C. L. (2015). Talking animals in children’s fiction: A critical study. Jefferson, NC: McFarland.
    [Google Scholar]
  12. Fens, K. (1986, 26mei). Opstand tegen de spuitbussen. De Volkskrant.
    [Google Scholar]
  13. Flegel, M. (2017). Children and animal pets. In A.Feuerstein & C.Nolte-Odhiambo (Eds.), Childhood and pethood in literature and culture: New perspectives in childhood studies and animal studies (pp. xiii–xvii). New York, NY: Taylor & Francis.
    [Google Scholar]
  14. Jacques, Z. (2017). Animal studies. In C.Beauvais & M.Nikolajeva (Eds.), The Edinburgh companion to children’s literature (pp. 42–54). Edinburgh, Verenigd Koninkrijk: Edinburgh University Press.
    [Google Scholar]
  15. Joosen, V., & Silva, E.-L. (2025). Macht – Voor nu én later. In V.Joosen, H.van Lierop-Debrauwer, S.Van den Bossche, S.van der Beek, F.Pauwels, & E.-L.Silva, Zoeklichten bij de studie van jeugdliteratuur (pp. 17-34). Open Press Tilburg University, Tilburg. https://doi.org/10.56675/zbdsvj
    [Google Scholar]
  16. Kreilkamp, I. (2018). Minor creatures: Persons, animals, and the Victorian novel. Chicago, IL: University of Chicago Press.
    [Google Scholar]
  17. Linders, J. (2022). De tijd van elfjes is voorbij: Zoals Annie M. G. Schmidt het zag. Bloemendaal, Nederland: Schaep 14.
    [Google Scholar]
  18. Melson, G. F. (2001). Why the wild things are: Animals in the lives of children. Cambridge, MA: Harvard University Press.
    [Google Scholar]
  19. Nikolajeva, M. (2009). Theory, post-theory, and aetonormative theory. Neohelicon, 36(1), 13–24. https://doi.org/10.1007/s11059-009-1002-4
    [Google Scholar]
  20. Nodelman, P. (2000). Pleasure and genre: Speculations on the characteristics of children’s fiction. Children’s Literature, 28(1), 1–14. https://doi.org/10.1353/chl.0.0563
    [Google Scholar]
  21. Parlevliet, S. (2016). ‘Als het niet onwaar is, dan is het fantasie.’ Fantasieverhalen. In R.Ghesquière, V.Joosen, & H.van Lierop-Debrauwer (Eds.), Een land van waan en wijs: Geschiedenis van de Nederlandse jeugdliteratuur (pp. 121–153). Amsterdam, Nederland & Antwerpen, België: Atlas Contact.
    [Google Scholar]
  22. Ratelle, A. (2014). Animality and children’s literature and film. Londen, Verenigd Koninkrijk: Palgrave Macmillan.
    [Google Scholar]
  23. Salt, H. S. (2021). Dierenrechten en maatschappelijke vooruitgang. Gorredijk, Nederland: Noordboek.
    [Google Scholar]
  24. Schmidt, A. M. G. (2021). Pluk van de Petteflet (oorspr. werk 1971). Amsterdam, Nederland: Querido.
    [Google Scholar]
  25. Schmidt, A. M. G. (1954). Van schuitje varen tot Van Schendel. Amsterdam, Nederland: CPNB.
    [Google Scholar]
  26. Serpell, J. (1995). The domestic dog: Its evolution, behaviour, and interactions with people. Cambridge, Verenigd Koninkrijk: Cambridge University Press.
    [Google Scholar]
  27. Van Alphen, H. (1998). Kleine gedigten voor kinderen (P. J.Buijnsters, Ed.). Amsterdam, Nederland: Athenaeum–Polak & Van Gennep.
    [Google Scholar]
  28. Van Lierop-Debrauwer, H. (2022). Children’s literature: A joint venture. International Research in Children’s Literature, 15(3), 249–263.
    [Google Scholar]
  29. Wall, J. (2022). From childhood studies to childism: Reconstructing the scholarly and social imaginations. Children’s Geographies, 20(3), 257–270. https://doi.org/10.1080/14733285.2019.1668912
    [Google Scholar]
  30. Wesseling, L. (2005). De (on)mogelijkheid van kinderliteratuur: Tweeledig bewustzijn in de poëzie van Annie M. G. Schmidt. Literatuur zonder leeftijd, 19, 108–120.
    [Google Scholar]
/content/journals/10.5117/PED2025.3.006.RAAT
Loading
Dit is een verplicht veld
Graag een geldig e-mailadres invoeren
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error