-
OASchreeuwen de meeuwen of spreken ze? Kinderen, dieren en de macht van de verbeelding in Annie M.G. Schmidts Pluk van de Petteflet (1971)
- Amsterdam University Press
- Source: Pedagogiek, Volume 45, Issue 3, dec. 2025, p. 323 - 345
-
- 01 dec. 2025
Samenvatting
In dit artikel wordt onderzocht hoe Annie M.G. Schmidts Pluk van de Petteflet (1971) antropomorfisme inzet om machtsverhoudingen tussen kinderen en volwassenen en tussen mensen en dieren ter discussie te stellen. Kinderlijke intuïtie, met name het vermogen van kinderen om zich te identificeren met dieren, wordt niet gepresenteerd als een kenmerk van onwetendheid, maar als een voorwaarde voor een wereld waarin mensen en dieren, volwassenen en kinderen in relatie tot elkaar leven. Het vermogen om met elkaar te communiceren speelt hierbij een cruciale rol. De centrale tegenstelling in het verhaal gaat niet over mens versus dier, maar over wie openstaat voor soort-overstijgende communicatie en wie dat niet doet. Deze herconfiguratie van machtsverhoudingen beïnvloedt ook de representatie van diersoorten in Pluk van de Petteflet. Gedomesticeerde dieren moeten hun traditionele rol als bondgenoten van het kindpersonage afstaan aan soorten die zich gemakkelijker aan menselijke controle onttrekken, zoals de meeuw en de duif. Deze ‘liminale dieren’ spiegelen het nieuwe, autonome kindbeeld dat in deze klassieker van Schmidt wordt uitgedragen.