2004
Volume 45, Issue 3
  • ISSN: 1567-7109
  • E-ISSN: 2468-1652

Samenvatting

Samenvatting

Een belangrijk kenmerk van jeugdliteratuurkritiek is de asymmetrische relatie tussen critici en lezers: volwassen recensenten beoordelen een boek dat is bedoeld voor jonge lezers, waarbij ze zich richten tot volwassen bemiddelaars die jeugdboeken kiezen of kopen voor (hun) kinderen. Anders dan hun collega’s binnen de algemene kritiek kunnen ze niet (alleen) varen op hun eigen, volwassen leeservaringen en smaak, maar zullen ze – bewust of onbewust – ook de beoogde lezers in het achterhoofd houden en beoordelen of het betreffende jeugdboek bij deze jonge lezers in de smaak zou kunnen vallen of voor hen geschikt is. Volgens jeugdliteratuuronderzoeker Anne de Vries was dat laatste in de jaren tachtig van de vorige eeuw niet langer het geval. Hij constateert in de toenmalige jeugdliteratuurkritiek een groeiende tendens om vooral aandacht te schenken aan de literaire kwaliteiten van jeugdboeken en daarbij de jonge lezer uit het oog te verliezen. In deze bijdrage staat de vraag centraal of professionele jeugdboekenrecensenten destijds daadwerkelijk geen aandacht meer besteedden aan de ontmoeting tussen jeugdboek en jonge lezer. Daartoe zijn in totaal 102 jeugdboekenrecensies uit twee dagbladen ( en ) uit twee peiljaren, 1975 en 1985, geanalyseerd en vergeleken. Uit de kwantitatieve en kwalitatieve vergelijking blijkt dat de aandacht voor de jonge lezer tussen beide peiljaren niet is afgenomen. Er is in 1985 weliswaar meer aandacht voor literaire kwaliteiten van jeugdboeken dan tien jaar daarvoor, maar die gaat niet ten koste van die voor de jonge lezer. Anders dan De Vries stelde, verdween deze lezer destijds niet uit de jeugdliteratuurkritiek.

Loading

Article metrics loading...

/content/journals/10.5117/PED2025.3.004.BROS
2025-12-01
2026-04-15

Metrics

Loading full text...

Full text loading...

/deliver/fulltext/15677109/45/3/PED2025.3.004.BROS.html?itemId=/content/journals/10.5117/PED2025.3.004.BROS&mimeType=html&fmt=ahah

References

  1. Bekkering, H. & Van Lierop-Debrauwer, H. (1997). Hoe literair oordeelt de griffeljury?Literatuur zonder leeftijd11(43), 461-477.
    [Google Scholar]
  2. Bierhuizen, N. (2016), Wat is ‘literatuur zonder leeftijd’ en kan jeugdliteratuur een label krijgen? Een overzicht van de reflectie op deze vraag in honderd nummers Literatuur zonder leeftijd. Literatuur zonder leeftijd30(100), 73-88.
    [Google Scholar]
  3. De Vriend, G. de (2003). Nog steeds een standaardwerk? Over Het verschijnsel Jeugdliteratuur. Literatuur zonder leeftijd17(60), 87-98.
    [Google Scholar]
  4. De Vries, A. (1990). Het verdwijnende kinderboek. Opvattingen over jeugdliteratuur na 1980. Leesgoed17(2), 64-68.
    [Google Scholar]
  5. De Vries, A. (2001). Het kinderboek in niemandsland. Het verdwijnende kinderboek revisited. Literatuur zonder leeftijd15(54), 48-56.
    [Google Scholar]
  6. Ghesquiere, R. (2009). Jeugdliteratuur in perspectief. Acco.
    [Google Scholar]
  7. Hunt, P. (1992). Introduction. In P.Hunt (Red.), Literature for Children. Contemporary Criticism (pp. 1-17). Routledge.
    [Google Scholar]
  8. Joosen, V. & Vloeberghs, K. (2008). Uitgelezen jeugdliteratuur. Ontmoetingen tussen traditie en vernieuwing. LannooCampus/Biblion.
    [Google Scholar]
  9. Klingberg, G. (1973). Kinder- und Jugenliteraturforschung. Eine Einführung. Böhlau.
    [Google Scholar]
  10. Linders, Y. (2014). ‘Met waardering gelezen.’ Een kwantitatieve analyse van evaluaties in Nederlandse dagbladkritiek, 1955-2005. Proefschrift Radboud Universiteit Nijmegen.
    [Google Scholar]
  11. Lypp, M. (1977). Kinderblick und Wanderbühne. Zu den Texten von Günther Bruno Fuchs. In M.Lypp (Red.), Literatur für Kinder: Studien über ihr Verhältnis zur Gesamtliteratur (pp. 21-45). Vandenhoeck & Ruprecht Verlag.
    [Google Scholar]
  12. Mörchen, H. (1977). Notizen zur Wolgast. Anmerkungen zur Rezeption von ‘Das Elend unserer Jugendliteratur’ (1896). In M.Lypp (Red.), Literatur für Kinder: Studien über ihr Verhältnis zur Gesamtliteratur1 (pp. 3-20.). Vandenhoeck & Ruprecht Verlag.
    [Google Scholar]
  13. Nikolajeva, M. (1996). Children’s Literature Comes of Age. Toward a New Aesthetic. Routledge.
    [Google Scholar]
  14. Nikolajeva, M. (1998). Exit Children’s Literature?The Lion and the Unicorn, 22(2), 221-236.
    [Google Scholar]
  15. Nodelman, P. (1997). Fear of Children’s Literature: What’s Left (or Right) After Theory? In: S.Becket (Ed.), Reflections of Change. Children’s Literature after 1945 (pp. 3-14). Greenwood Press.
    [Google Scholar]
  16. Nodelman, P. (2008). The Hidden Adult: Defining Children’s Literature. The John Hopkins University Press.
    [Google Scholar]
  17. Op de Beek, E. (2014). Een literair fenomeen van de eerste orde. Evaluaties in de Nederlandse literaire kritiek 1955-2005. Proefschrift Radboud Universiteit Nijmegen.
    [Google Scholar]
  18. Op de Beek, E, & Ros, B. (te verschijnen). Literary Evaluation and Argumentation Analysis. In J.Dera, A.Oerlemans, & F.van Dam (Eds.), Research methods in literary reception studies. Leuven University Press.
    [Google Scholar]
  19. O’Sullivan, E. (2005). Comparative Children’s Literature. Routledge.
    [Google Scholar]
  20. Praamstra, O. (1981). De analyse van kritieken. Voortgang: jaarboek voor de neerlandistiek5(1984), 241-264.
    [Google Scholar]
  21. Ros, B. (2016). Literaire kritiek: de eigenheid van jeugdliteratuur. Literatuur zonder leeftijd30(100), 38-56.
    [Google Scholar]
  22. Shavit, Zohar (1986). Poetics of Children’s Literature. University of Georgia Press.
    [Google Scholar]
  23. Van den Hoven, P. (1994). Grensverkeer. NBLC.
    [Google Scholar]
  24. Van den Hoven, P. (2011). Jeugdliteratuur Bestaat Niet. LannooCampus.
    [Google Scholar]
  25. Van Lierop-Debrauwer, H. (2017). Finally coming together? The Bridging Role of the Adolescent Novel in the Netherlands. In: B.Kümmerling-Meibauer, & A.Müller (Eds.), Canon Constitution and Canon Change in Children’s Literature (pp. 222-238). Routledge.
    [Google Scholar]
  26. Van Lierop-Debrauwer, H. & Bastiaansen-Harks, N. (2005). Over grenzen. De adolescentenroman in het literatuuronderwijs. Eburon.
    [Google Scholar]
/content/journals/10.5117/PED2025.3.004.BROS
Loading
/content/journals/10.5117/PED2025.3.004.BROS
Loading

Data & Media loading...

  • Soort artikel: Research Article
Keyword(s): dagbladkritiek; inhoudanalyse; jeugdliteratuur; lezergerichte beoordeling
Dit is een verplicht veld
Graag een geldig e-mailadres invoeren
Approval was a Success
Invalid data
An Error Occurred
Approval was partially successful, following selected items could not be processed due to error