Tijdschrift voor Communicatiewetenschap - Volume 54, Issue 1, 2026

Sinds 2016 worden de voornaamwoorden ‘hen’ en ‘die’ erkend als Nederlandstalige voorkeursvoornaamwoorden voor non-binaire personen. Het gebruik van genderneutrale taal bevordert een inclusieve samenleving. Daarnaast kan de toepassing van genderneutrale voornaamwoorden in de nieuwsmedia de kwaliteit en legitimiteit van journalistiek vergroten. Het gebruik van genderneutrale taal moet echter ook geaccepteerd worden door nieuwsgebruikers. Dit onderzoek focust daarom op de impact van inclusieve taal in Nederlandse nieuwsartikelen op de leesbaarheid en verwerking van de tekst. In een experiment worden de effecten van het gebruik van genderneutrale voornaamwoorden (‘hen/hun’ en ‘die/diens’) op begrijpelijkheid, ongemakkelijkheid, waardering en herinnering getest. Elke deelnemer (N = 296) kreeg twee nieuwsberichten te lezen. Het experimentele design werd bepaald door de factoren genderneutraliteit, cueing en verwijzingsvorm. De resultaten laten negatieve effecten op alle vier de afhankelijke variabelen zien. Ondanks het belang van inclusieve taal in nieuwsmedia, zullen nieuwsgebruikers het gebruik ervan niet onmiddellijk accepteren.

Deze studie onderzoekt de mechanismen achter online sportweddenschappen en problematisch gokgedrag bij Vlaamse jongeren, aan de hand van de reasoned action approach (RAA) en de self-determination theory (SDT). Op basis van een survey onder 1290 jongeren (18-25 jaar) werd er met behulp van SEM-analyses gekeken naar de samenhang tussen attitudes, sociale druk, gedragscontrole (RAA), psychologische basisbehoeften (SDT) en (problematisch) (sport)gokgedrag. Een positieve houding ten opzichte van sportwedden en sociale druk vergroten de intentie om te sportgokken, terwijl meer gepercipieerde gedragscontrole deze intentie juist vermindert. Die intentie blijkt sterk samen te hangen met online sportgokgedrag, wat op zijn beurt sterk samenhangt met problematisch gokgedrag. De psychologische basisbehoeften daarentegen laten gemengde verbanden zien met problematisch gokgedrag: binnen de vriendengroep hangt frustratie over verbondenheid negatief samen met problematisch gokgedrag, terwijl zowel tevredenheid als frustratie over competentie het risico op problematisch gokgedrag lijken te vergroten. In een school- of werkomgeving lijkt tevredenheid over de eigen competenties daarentegen beschermend te werken.

Kwetsbaarheid en onafhankelijkheid in het kader van buitenlandse mediaconsumptie: Een analyse van de determinanten van mediarobuustheid in Vlaanderen en Franstalig België

Wanneer een grote mediamarkt een taal deelt met een kleiner aangrenzend land, ligt de verwachting voor de hand dat media uit het grotere land ‘overvloeien’ naar het kleinere. In dat laatste geval kunnen de kosten voor de productie van media-inhouden niet worden gecompenseerd door een omvangrijke binnenlandse bevolking, terwijl de toegang tot de kleinere markt voor in het grotere land gevestigde mediabedrijven slechts beperkte marginale kosten met zich meebrengt. Dit artikel analyseert patronen van buitenlandse mediaconsumptie binnen de twee belangrijkste taalgemeenschappen van België (de Vlaamse en de Franstalige gemeenschap) en toont aan dat een dergelijke ‘overloopsituatie’ zich niet uniform noch automatisch voordoet. Na een vergelijking van Vlaanderen (dat relatief weinig ontvankelijk is voor Nederlandse media) en Franstalig België (dat in aanzienlijk hogere mate permeabel is voor Franse media), introduceren en bespreken wij het concept media-robustheid als resultaat van de complexe historische en culturele ontwikkeling van het Vlaamse mediasysteem, waarbij de taalfactor dient te worden begrepen als één element binnen een breder geheel van verklarende factoren.